ارزیابی و دسته‌بندی نواحی سیل‌خیز و ارائه مدل دوهدفه برای مکان‌یابی و تخصیص تسهیلات امدادی در بحران سیلاب (مورد مطالعه: شهرستان آمل)

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل.

2 دانشیار، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل.

doi
10.52547/jimp.11.3.243
چکیده

بحران‌های طبیعی همه‌ساله جان و مال انسان­ها را تهدید می­‌کند؛ ازاین‌رو برنامه‌ریزی‌هایی برای آمادگی در برابر حوادث ضروری است. سیل به‌عنوان یکی از بحران‌های طبیعی، سالانه جان هزاران نفر در سراسر جهان را در معرض خطر قرار می­‌دهد. میزان آسیب‌رسانی سیل در مناطق مختلف با یکدیگر متفاوت است؛ بنابراین ازجمله اقداماتی که می‌توان در جهت مدیریت و کاهش خسارات ناشی از سیل انجام داد، شناسایی و دسته‌بندی نقاط سیل‌خیز در هر منطقه است. در این پژوهش شهرستان آمل موردمطالعه قرار گرفته است که پس از شناسایی و اولویت‌بندی نقاط سیل­خیز از نظر آسیب‌پذیری، اقداماتی به‌منظور امدادرسانی بهتر به این نواحی و آمادگی در برابر سیلاب صورت گرفت. با شناسایی نقاط سیل‌خیز، به اولویت‌بندی جهت امدادرسانی با استفاده از معیارهایی نظیر تراکم جمعیت، بافت فرسوده، فاصله از حریم رودخانه و دسترسی به شهرها و راه‌ها با روش فرآیند تحلیل سلسه‌مراتبی پرداخته شد؛ سپس یک مدل ریاضی دوهدفه به‌منظور تعیین مناسب‌ترین مکان برای راه‌اندازی پایگاه‌های امدادی و تعیین میزان کالاها و ماشین‌آلات امدادی برای پاسخگویی در ساعات اولیه‌ حادثه ارائه شد؛ درنهایت راهکارهایی به‌منظور افزایش تخصیص به مناطق با اولویت پاسخگویی بالاتر و کاهش هزینه‌ها ارائه شده است.