سازوکارهای اقناعی در برساخت گفتمانی بدن زنانه در دهة نود ایران از منظر روانشناسی گفتمانی
نویسندگان
1 استاد روانشناسی بالینی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری زبانشناسی همگانی، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
3 دانشیار زبانهای خارجی و مطالعات بینافرهنگی، دانشگاه باقرالعلوم، قم، ایران
doi
10.30473/il.2022.58087.1447چکیده
روانشناسی گفتمانی بدن را برساختة گفتمان میداند و گفتمان در این رویکرد کنشمحور است. رشد فزایندة جراحیهای زیبایی و پیامدهای آن بررسی پدیدة زیبایی و شکلگیری مفهوم جدید آن را در سالهای اخیر در کشور به امری جدی تبدیل کرده است. ازاینرو هدف از نگارش مقالة حاضر استخراج سازوکارهای اقناع در گفتمان زنان در ایران با تکیه بر رویکرد روانشناسی گفتمانی است. روانشناسی گفتمانی رویکردی تحلیلی ـ نظری به گفتمان است که گفتار و نوشتار را در کانون مطالعات خود قرار میدهد و فهم پدیدههای روانشناختی را در بستر اجتماعی ممکن میداند. پژوهش حاضر کیفی و روش تحلیل دادهها سازوکارهای اقناعی روث ووداک، الگوی تالمین (1958-1995) است. دادهها از راه مصاحبه و ضبط لایو بلاگرها در اینستاگرام گردآوری شدند. مصاحبهشوندگان ده نفر با جنسیت زن و ردة سنی بیست الی سی سال، از منطقهای یکدست در تهران هستند. نتایج نشان میدهد بدن زنانه و هویت جسمیتیافته از راه کنشهای ساده و روزمره تولید، درک و دارای اعتبار میشوند و فیزیک انسان در شکلگیری هویت (من ) نقشی اساسی دارد. استفاده از سازوکارهای اقناعی مانند زیبا بودن، درآمدزایی و موفقیت کاری در زیرساخت گفتمان بلاگرها تضمینی برای تحقق کنش تقدیر از بدن عملشده و شکایت از بدن فعلی و پذیرش مسئولیت جراحیها است.
