آیندهنگری در پژوهشهای نوآوری باز: کاربرد مدلسازی موضوعی برای شناسایی موضوعات کلیدی
نویسندگان
1 دانشکده مدیریت صنعتی و فناوری، دانشگاه تهران
2 دانشیار دانشگاه تهران
3 دانشیار دانشگاه تهران
doi
10.22034/pbr.2025.545818.1579چکیده
این پژوهش بر درک سیر تحول فکری و ساختار مفهومی حوزه پژوهشی نوآوری باز متمرکز است. برای نیل به این هدف، از مدلسازی موضوعی بهعنوان یک رویکرد دادهمحور استفاده شده است؛ روشی که برای کشف ساختارهای پنهان در مجموعههای متنی بزرگ به کار میرود. با تحلیل ۳۰۰۰ مقاله منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۰۳ تا ۲۰۲۳، این پژوهش ۲۲ موضوع کلیدی مؤثر در شکلگیری مباحث کنونی نوآوری باز را شناسایی کرده است. نتایج نشان میدهند که پژوهشها به تدریج از تمرکز بر مدلهای اولیه شرکتمحور به سمت حوزههای نوظهور مانند فرهنگ سازمانی، تحلیل دادهها و فرآیندهای چابک حرکت کردهاند. این یافتهها، بینشهای ارزشمندی برای پژوهشگران، فعالان و سیاستگذاران فراهم کرده و ضمن برجستهسازی دانش موجود، خلأهای پژوهشی و مسیرهای نویدبخش برای تحقیقات آتی را مشخص میسازند. این مطالعه بر ضرورت بهروزرسانی منابع آموزشی، بهویژه برای رشتههای میانرشتهای نظیر سیاستگذاری علم و فناوری، تأکید میکند؛ زیرا موضوعات استخراجشده میتوانند بهعنوان نقشهراهی برای آیندهپژوهی و برنامهریزی آموزشی در این حوزه عمل کنند.