مطالعۀ تطبیقی اندیشه‌های اجتماعی-سیاسی در اشعار شیرکو بیکس و مهدی اخوان ثالث بر اساس نظریۀ تحلیل گفتمان لاکلا و موف

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه پیام نور تهران

2 استادیار، زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام‌نور

3 دانشجوی دکتری پیام نور تهران

4 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی ؛ دانشگاه پیام نور(عضو هیئت علمی استان تهران)

doi
10.30473/il.2022.58295.1467
چکیده

تحلیل گفتمان، از جمله نظریه‌های نسبتاً جدیدی است که ابتدا در سیاست و علوم اجتماعی مطرح و سپس وارد مباحث ادبی شد و مبنایی برای بررسی و تحلیل مفاهیم ادبی را فراهم کرد. تحلیل گفتمان، مسیرهای سه‌گانۀ ساختگرا، نقشگرا و انتقادی را طی کرد تا سرانجام لاکلا و موف با تلفیق نظریه‌های پیشین و افزودن مفاهیمی تازه به آن ابعاد دیگری بخشیدند. در این پژوهش، اندیشه‌های اجتماعی-سیاسی در اشعار شیرکو بیکس و مهدی اخوان ثالث بر مبنای تحلیل گفتمان لاکلا و موف بررسی شده است و تفاوت‌ها و شباهت‌های دیدگاه-های دو شاعر در زمینۀ دال مرکزی (میهن‌پرستی) و دال‌های‌های شناور پیرامون آن مانندِ‌ آزادی، عدالت، عشق و انسان تشریح شده است. یافته‌های پژوهش حاضر که به روش توصیفی-تحلیلی و بر اساس شیوۀ کتابخانه‌ای و اسنادی صورت گرفته، نشان می‌دهد هر دو شاعر دارای اشتراکات بسیار و در برخی موارد تفاوت-های اندکی در زمینۀ اندیشۀ اجتماعی- سیاسی هستند و این به علت اشتراکات اجتماعی و فرهنگی در ادب فارسی و کُردی و همچنین شرایط خاص دورۀ دو شاعر بوده است.