فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مصرف سوخت‌های فسیلی و بهره‌برداری بی‌رویه از منابع طبیعی همچون نفت به تخریب محیط‌زیست منجر شده و اهمیت یافتن راه‌حلی برای جلوگیری از آن را موجب شده است. مالیات‌کربن ابزاری اقتصادی است که می‌تواند با درون‌زا کردن هزینه‌های خارجی ناشی از انتشار کربن، انگیزه کاهش تخریب محیط‌زیست را ایجاد نماید. هدف این مقاله تحلیل نقش مالیات‌کربن در اثرگذاری رانت نفت بر ردپای اکولوژیکی در ایران طی دوره 1402-1375 است. داده‌های متغیرهای پژوهش از سایت‌های آماری معتبر استخراج و مالیات‌کربن با ضرب انتشار هر تن دی‌اکسید‌کربن سرانه در مبلغ 80000 ریال محاسبه شد. روش رگرسیون انتقال ملایم که مبتنی بر انتخاب متغیر انتقال از میان متغیرهای مستقل و تعیین حدآستانه آن و ایجاد رژیم‌های مختلف برای تأثیرگذاری متغیرهاست، استفاده شد. نتایج نشان داد کخ مالیات‌کربن دو دوره قبل متغیر انتقال با حدآستانه برابر با 78/0 بوده و دو رژیم حدی وجود دارد. مالیات‌کربن و فناوری اطلاعات و ارتباطات در هر دو رژیم اثر منفی بر ردپای اکولوژیکی داشته اما این اثر در رژیم دوم تقویت شده است. رانت نفت در هر دو رژیم اثر مثبت بر ردپای اکولوژیکی داشته و این اثر در رژیم دوم تضعیف شده است. جمعیت در هر دو رژیم اثر مثبت بر ردپای اکولوژیکی داشته اما این اثر در رژیم دوم تضعیف شده است. با توجه به اینکه رسیدن مالیات‌کربن به حدآستانه سبب کاهش اثرات عوامل فزاینده ردپای اکولوژیکی و افزایش اثرات عوامل کاهنده آن شده، اجرای سیاست‌های کارآمد مالیات‌کربن و تخصیص هدفمند درآمدهای حاصل از آن به توسعه انرژی‌های پاک و بهبود زیرساخت‌های زیست‌محیطی کمک می‌کند.