بررسی تطبیقی تأثیر مخاطب بر گزینش ابزارهای گفتمانی در متون علمی تخصصی و عمومی در چارچوب نظریة ارزیابی

نویسندگان

1 استادیار آموزش زبان انگلیسی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران

2 استادیار آموزش زبان انگلیسی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران

3 استادیار آموزش زبان انگلیسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.30473/il.2022.57615.1439
چکیده

این پژوهش در چارچوب نظریة ارزیابی مارتین و وایت (2005) به بررسی تطبیقی تأثیر گروه مخاطب دانشگاهی و عام بر گزینش ابزارهای گفتمانی در متون علمی تخصصی و عمومی منتشرشده به زبان فارسی در مجلات پژوهشی و عمومی دربارة تغذیه می‏پردازد. پیکرة این پژوهش از ۸۰ مقاله شامل ۴۰ مقالة تخصصی و ۴۰ مقالة عمومی تشکیل شده است. نتایج تحلیل براساس نظریة ارزیابی مشخص کرد که نویسندگان این دو گروه مقاله برای ارتباط با مخاطبان خود به‏ترتیب بیشتر از ابزارهای نگرشی، مشارکتی و درجه‏بندی استفاده می‏کنند. گفتنی است از میان ابزارهای نگرشی، نویسندگان مقالات تخصصی و عمومی بیشتر از ابزارهای تداعی نگرش استفاده کردند. همچنین، نتایج چندین آزمون خی نشان می‏دهد تفاوتی معنادار بین مقالات تخصصی و عمومی از نظر فراوانی ابزارهای نگرشی و مشارکتی وجود دارد درحالی‏که از نظر فراوانی ابزارهای درجه‏بندی تفاوتی معنادار میان آنها مشاهده نشد. نتایج این پژوهش می‏تواند در زمینه‏های آموزشی و با گنجاندن ابزارهای ارزیابی در مطالب درسی نگارش علمی دانشگاهی مورد استفاده قرار گیرد. همچنین، آموزش این ابزارها در ارتقاء سطح کیفی تعامل بین دانشمندان نویسنده و جامعة مخاطب آنها، خواه مخاطب پژوهشگر و خواه مخاطب عام، مؤثر است.