فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

استفاده از خاک‌‌های رسی به‌عنوان پوشش محافظ در دفن زباله‌های سطح بالا از جمله مواردی است که رس تحت رژیم‌های حرارتی متوسط تا زیاد قرار می‌گیرد. مارن‌‌ها از جمله نهشته‌‌های رسوبی هستند که از کانی‌‌های رسی و کربنات کلسیم تشکیل شده‌‌اند. مجاورت خاک با آلودگی ناشی از مراکز دفن زباله موجب تغییر pH آن می‌شود. از سوی دیگر به دلیل پتانسیل تولید حرارت توسط زباله‌های سطح بالا، پوشش رسی مورد استفاده در معرض رژیم‌های حرارتی مختلف قرار می‌گیرد که منجر به تغییر مشخصات فیزیکی، مکانیکی و ریزساختاری آن‌ می‌شود. بر این اساس هدف این مقاله بررسی تأثیر همزمان تغییرات pH و رژیم‌های حرارتی در مراکز دفن زباله سطح بالا است. در پژوهش حاضر تأثیر توأم pH و حرارت بر رفتار خاک مارن با استفاده از آزمایش‌های مقاومت فشاری محدود نشده، افت وزنی و حدود اتربرگ، تعیین مقدار کربنات توسط تیتراسیون، پراش اشعه ایکس (XRD) و تصاویر میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) مورد ارزیابی قرار گرفته است. بدین منظور جهت تغییر pH از محلول اسید کلریک (HCl) و محلول سدیم هیدروکسید (NaOH) استفاده شده است. بعد از ثابت شدن pH خاک مارن در مقادیر4، 6، 8، 11 و 13 نمونه‌ها در گرمخانه خشک شده، سپس به مدت 2 ساعت در معرض سطوح حرارتی 25، 100، 300، 500، 700 و 900 درجه سلسیوس قرار گرفته است. از مهم‌ترین نتایج این پژوهش خارج شدن کربنات در شرایط اسیدی و تغییرات برجسته خصوصیات مهندسی خاک مارن در محدوده حرارتی°C500 تا °C900 است. کانی پالیگورسکایت در محیط اسیدی و قلیایی پایدار و در دمای°C700 با وقوع دی‌هیدروکسیلاسیون تخریب می‌شود. از طرفی حذف کربنات در محیط اسیدی منجر به افزایش خواص خمیری و تغییر طبقه‌بندی خاک مارن از رس با دامنه خمیری کم (CL) به رس با دامنه خمیری زیاد (CH) شده است. با کاهش pH و افزایش دما، مقاومت فشاری افزایش یافته است، به نحوی که در 4= pH مقاومت فشاری به MPa 0/3 افزایش یافته است. از سوی دیگر در دمای °C 700 مقاومت فشاری خاک مارن طبیعی به 10/96 افزایش یافته است.