تحلیل اثر حکمرانی خوب و زیر شاخص های آن بر توسعه اقتصادی در کشورهای جنوب غرب آسیا
نویسندگان
1 دانشیار، گروه اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
2 استاد، گروه اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
3 دانشجوی دکتری، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
4 دانشیار گروه اقتصاد انرژی، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
doi
10.22034/pbr.2025.536399.1556چکیده
هدف این مطالعه تحلیل رابطه میان حکمرانی خوب و توسعه اقتصادی در کشورهای جنوب غرب آسیا طی سالهای 2003 تا 2022 است. در این راستا، شاخصهای رفاه لگاتم و درآمد سرانه بهعنوان معیارهای توسعه اقتصادی در نظر گرفتهشدهاند. روش پژوهش بهکاررفته، دادههای تابلویی در قالب دو روش با استفاده از تخمینزنهای حداقل مربعات تعمیمیافته امکانپذیر و اثرات تصادفی است. نتایج برآورد در روش اول نشان میدهد، حکمرانی خوب و درآمد سرانه با ضریب مثبت بر رفاه اقتصادی تأثیرگذارند؛ بهگونهای که ارتقاء در میانگین حکمرانی خوب و درآمد سرانه منجر به افزایش رفاه میشود. همچنین، سرمایهگذاری بهعنوان موتور محرکه رشد اقتصادی، ارتباط مثبت و معناداری با رفاه دارد. در روش دوم، تاثیر اجزاء حکمرانی خوب بر توسعه برآورد شده است. نتایج این مدل نشان می دهد که حاکمیت قانون، کیفیت مقررات، ثبات سیاسی و حق اظهارنظر تأثیر مثبت و معناداری بر رفاه دارند و بهبود این عوامل منجر به افزایش درآمد سرانه و ارتقاء سطح رفاه میشود. همچنین، باز بودن اقتصادی بهطور مثبت بر درآمد سرانه تأثیرگذار است. نتایج حاصل از برآورد مدلها با دادههای آماری انطباق دارد، که کشورهایی با درآمد سرانه بالاتر، امتیاز رفاه لگاتوم بیشتری دارند. در عین حال عواملی مانند کیفیت حکمرانی، ثبات سیاسی و سرمایهگذاری در سرمایه انسانی نقش حیاتی در تعیین سطح رفاه ایفا میکنند؛ بهگونهای که کشورهایی نظیر قبرس و گرجستان، باوجود درآمد سرانه پایینتر، به دلیل حکمرانی خوب و سیاستهای اجتماعی مؤثر، امتیاز رفاه بالاتری کسب کردهاند. برعکس، کشورهایی که با چالشهایی مانند ضعف در حکمرانی، فساد و بیثباتی سیاسی مواجهاند ...