رده‌شناسی زبانِ دوبیتی‌‌ها‌ی باباطاهر

نویسندگان

1 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیام نور

doi
10.30473/il.2020.51982.1354
چکیده

در منابع مختلفی با رویکرد‌ غیر‏رده‌شناختی، بدون توجه دقیق به اجتماع متراکم و متکثر گویشوران غرب کشور، گونة زبانی دوبیتی‌ها‌ی باباطاهر، غالباً لری، کردی و لکی دانسته‌ شده‌است؛ یعنی خانواده‌ای از زبان‌ها‌ی ایرانیِ غربی، که خود به دو شاخۀ شمال غربی و جنوب غربی تقسیم شده‌اند و دربارة وجوه اشتراک و افتراق آنها اختلافاتی هست. در این جُستار، پس از نگاهی به پیشینة بحث، زبان‌ها‌ی مورد مناقشه از منظر رده‌شناسی تفکیک می‌شوند و سپس با نگاهی سبک‌شناسانه به بسامد برخی عناصر یا مؤلفه‌‌ها‌ی زبانی، از قبیل ساختار کنایی، تمایز افعال و... امکانِ تعلق دوبیتی‌ها‌ی باباطاهر به یکی از این گونه‌‌ها‌ی کهن زبان‌‌ها‌ی ایرانی بررسی می‌شود. نتایج این بررسی‌‌ها‌ قرابت بیشتر این اشعار به زبان لکی را نشان می‌دهد که از زبان‌‌ها‌ی رایج در میان بخشی از ساکنان استان‌های همدان، لرستان ‌و کرمانشاه است.