تحلیل اثرات نامتقارن سیاست پولی و مالی دولت بر بازار رمز ارزها با تاکید بر نظریه پول خصوصی هایک ؛ رویکرد خود رگرسیون با وقفه توزیعی غیر خطی

نویسندگان

1 استادیار اقتصاد، دانشکده مهندسی پیشرفت، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

2 دانش آموختۀ کارشناسی ارشد اقتصاد, دانشگاه علم و صنعت ایران, تهران، ایران

3 استادیار پژوهشکدۀ آمار و مدیرکل دفتر شاخص قیمت مرکز آمار، تهران، ایران

doi
10.22034/pbr.2025.522102.1527
چکیده

پول خصوصی به عنوان رقیبی برای پول دولتی به منظور لغو انحصار دولت بر صدور و ارائه ارز غیرمتمرکز برای نخستین بار توسط هایک معرفی گردید. بسیاری از مطالعات ارزهای دیجیتال را مصداق پول خصوصی می‌دانند. با این حال در نظریه پول خصوصی هایک پول خصوصی از سیاست‌های پولی و مالی دولت تاثیر نمی‌پذیرد. به منظور بررسی صحت این امر در بازار رمز ارزها، با نمونه قرار دادن بیت‌کوین و دولت ایالات متحده آمریکا با توجه به خواستگاه اولیه بودن این کشور برای رمز ارزها و فعالیت‌های توسعه‌ای این کشور در این حوزه، در دوره ماهانه از 2014:1 تا 2024:12 در قالب مدل رویکرد خودرگرسیون با وقفه توزیعی غیر خطی NARDL این مطالعه به منظور بررسی اثرات نامتقارن سیاست‌پولی و مالی‌دولت بر قیمت بیت‌کوین طرح‌ریزی شد. نتایج برآورد مدل نشان داد که ارتباط غیر خطی بین سیاست‌های پولی و مالی بر قیمت‌ بیت‌کوین وجود دارد. علاوه بر این آزمون‌های باند و والد، اثرات نامتقارن، سیاست پولی و مالی بر قیمت بیت‌کوین را تایید کردند. در بلند مدت، نرخ بهره (سیاست پولی) تاثیری بر قیمت بیت کوین ندارد. اما در کوتاه مدت اثر شوک منفی آن معنا دار است. کسری بودجه (سیاست مالی) در بلند مدت تاثیر مثبت و معناداری بر قیمت بیت‌کوین داشته است. همچنین مالیات (سیاست مالی) تاثیر نامتقارن و غیر خطی معناداری بر قیمت بیت کوین دارد. نتایج حاکی ازآن است که بیت‌کوین، علیرغم تلاش برای استقلال از سیستم مالی سنتی، در عمل نتوانسته به عنوان یک پول خصوصی کاملاً مستقل از سیاست‌های دولت‌ عمل کند.