آسیب‌شناسی اسناد سیاست صنعتی جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم اقتصادی گرایش مالی دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد، گروه اقتصاد توسعه، دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران

doi
10.22034/pbr.2025.495483.1489
چکیده

در دو دهه گذشته شاهد انجام چهار مطالعه استراتژی توسعه صنعتی از سوی وزارت صنایع و معادن و جایگزین آن وزارت صنعت، معدن و تجارت بوده‌ایم. در حال حاضر صرف‌نظر از درگیری اقتصاد ایران با مسئله تحریم‌ها در یک دهه اخیر، پرسش از نقش دولت در توسعه صنعتی و ترسیم نقشه راه آن، مسئله‌های حیاتی برای این اقتصاد محسوب می‌شود. هدف از پژوهش حاضر ارزیابی و آسیب‌شناسی اسناد سیاست صنعتی جمهوری اسلامی ایران به‌منظور بهبود وضعیت اقتصادی کشور در راستای تحقق سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی می‌باشد.پژوهش حاضر از نظر نوع داده در دسته پژوهش‌های دو وجهی (آمیخته) قرار می‌گیرد. این پژوهش به قصد کاربرد نتایج یافته‌هایش برای حل مسئله آسیب‌شناسی اسناد سیاست صنعتی جمهوری اسلامی ایران انجام شد. بدین ترتیب روش مورد استفاده برای تجزیه و تحلیل داده‌های حاصل از مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته و فراترکیب مطالعات گذشته، تحلیل مضمون است که داده‌های حاصل از آن در پرسشنامه مدل تجزیه و تحلیل اهمیت - عملکرد به کار گرفته شده است.درنتیجه اجرای روش مذکور مؤلفه‌های آسیب‌شناسی سیاست‌های توسعه صنعتی جمهوری اسلامی ایران به ترتیب نبود الزامات نهادی در استراتژی‌های توسعه صنعتی، موانع حوزه حکمرانی و تنظیم‌گری در سیاست توسعه صنعتی، موانع حوزه سرمایه‌گذاری و تأمین مالی، موانع حوزه بازار محصولات، چالش‌های سیاست‌گذاری و طراحی استراتژی، موانع حوزه فناوری، تحقیق و توسعه همکاری‌های فناورانه، عدم پویایی لازم در سیاست‌های توسعه مبتنی بر فناوری‌های نوظهور تشخیص داده شد.