تکواژ جمع در گویش لری ممسنی: رویکرد بهینگی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه زبان شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

2 دانشیار، گروه زبان شناسی، دانشگاه پیام نور ، تهران، ایران.

3 دانشیار، گروه زبان شناسی، دانشگاه پیام نور ، تهران، ایران.

doi
10.30473/il.2021.58221.1452
چکیده

در این مقاله تکواژ جمع و تکواژگونه‏های آن در گویش لری ممسنی مورد بررسی قرار گرفته‏ است و فرایندهای واژ-واجی حاصل از اتصال آن به پایه‏های اسمی، در چارچوب رویکرد بهینگی، واکاوی شده است. این پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی و شیوه گردآوری داده‌ها میدانی است. یافته‏ها نشان داد که اتصال تکواژگونه جمع /-æl/  به ستاک‌های اسمی مفرد مختوم به همخوان، توأم با فرایند هجابندی مجدد است که محدودیت ALIGN-R ناظر بر آن است که جهت ارضاء محدودیت ONSET، نقض می‌شود. در بافت التقاء واکه‏ای اسامی مختوم به /jæ/ و /-æl/ ابتدا فرایند درج همخوان میانجی /j/ و سپس طی فرایند ناهمگونی و تحت محدودیت OCP، حذف صورت می‏گیرد. در این رخداد، غلت /j/، همخوان میانجی زیر بنایی است که در نتیجه همگونی به واجگونه‏های میانجی//w، /-ɟ/ و /n/ بدل می‌شود. برخی ستاک‌های اسمی مختوم به /æ/ با همخوان میانجی /j/ همگون شده و به واکه /ɪ/ تبدیل می‌شود. و در برخی دیگر جهت تمایز معنایی در واژه‌های همنام از محدودیت‌های دسترسی دار به واژگانِ رویکرد بهینگی، استفاده شده است. در این بافت ها‌ HIATUS، ONSET و NUC بالاترین رتبه‌ را دارند.