راهبردهای ارتباطی زنانه و مردانه بر مبنای الگوی لیکاف: شواهدی از مصاحبه‌های تلویزیونی ایران

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد زبان‏شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ساری

2 استادیار زبان شناسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران

doi
10.30473/il.2021.55261.1407
چکیده

راهبردهای ارتباطی به راهبردهایی اطلاق می‏شود که افراد برای برقراری ارتباط کارآمدتر به کار می‏گیرند. در این پژوهش به بررسی راهبردهای ارتباطی مورداستفاده در مصاحبه‏های تلویزیونی ایران بین گویندۀ تلویزیونی به عنوان مجری یا میزبان برنامه و یک فرد مدعو به عنوان کارشناس یا مهمان برنامه پرداخته شده است. مهمانان و میزبانان از هر دو گروه جنسی انتخاب شدند تا تأثیر جنسیت در استفاده از این راهبردها مشخص گردد. در مجموع شش راهبرد (سه راهبرد تهاجمی و سه راهبرد حمایتی) تعیین و 26 مصاحبه تلویزیونی از شبکه‏های تلویزیونی ایران ضبط و پیاده‌سازی شد و میزان کاربرد این راهبردها در آنها مورد بررسی قرار گرفت. یافته‏ها نشان داد که زنان مهمان بیش از مردان مهمان از تعدیل‏گرها، تصدیق‏گرها ، تشدید‌کننده‌ها و تأخیر استفاده می‌کردند. مردان میزبان نسبت به زنان میزبان از تشدید‏کننده‏ها و سکوت بیشتری استفاده می‏کردند. همچنین، زنان مهمان نسبت به مردان میزبان از تعدیل‏گرها و تشدید‏کننده‏های بیشتری استفاده می‏کردند در حالیکه مردان مهمان بیش از زنان میزبان از استراتژی سکوت استفاده می‏کردند. با ملاحظۀ این یافته‏ها می توان مدعی شد که بین استراتژی‏های ارتباطی مورداستفادۀ زنان و مردان تفاوت معناداری وجود دارد، اما جنسیت به عنوان تنها متغیر تعیین‌کننده نیست و جایگاه و نقش افراد نیز در استفاده از راهبردهای ارتباطی توسط مردان و زنان مؤثر است.