مبانی تدوین استاندارد ملّی شایستگی‌‌های مدیران پروژه در ایران: ضرورت یک تغییر الگو در راهبردها

نویسندگان

1 گروه مدیریت پروژه و ساخت، دانشکده معماری، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 گروه مدیریت ساخت و آب، دانشکده عمران، معماری و هنر، واحد علوم تحقیقات ، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران

3 گروه مدیریت پروژه و ساخت، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت‌مدرس، تهران، ایران

doi
10.22060/ceej.2024.21969.7865
چکیده

تدوین خط مبنای شایستگی ملّی مدیریت پروژه در بسیاری کشورها متناسب با مقتضیات سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و زیرساختی حاکم بر آن محیط صورت‌گرفته است. تفاوت شایستگی‌‌ها ناشی از شرایط محیطی متفاوت کشورهای درحال‌توسعه، نسبت به مبنای تدوین استانداردهای بین‌المللی در کشورهای توسعه‌یافته از ضرورت‌‌های تدوین چنین خط مبناهای بومی بوده است. این ضرورت سبب شد تا در پژوهشی با استفاده از روش داده‌‌بنیاد، مبانی نظری توسعه استاندارد ملّی شایستگی مدیران پروژه در ایران بررسی شود. ضمن مصاحبه‌‌ها 551 کد شناسایی و از طریق کدگذاری باز، محوری و گزینشی، تحلیل نهایی انجام شد. نهایتاً تدوین شرایط علّی، بستر، راهبردهاو پیامدها صورت پذیرفت. از لحاظ شرایط علّی، تاثیر عوامل کلان محیطی و شرایط خاص کشور بر نحوه مدیریت‌‌پروژه‌‌ به وضوح قابل مشاهده است. در نتیجه این شرایط علّی، محیطی سراسر تغییر، پروژه‌‌هایی غیراصولی، رفتارهای با پیش‌بینی‌‌پذیری پایین و قوانینی با تفسیرپذیری فردی شکل گرفته است. در چنین بستر انجام پروژه، تاثیر‌پذیری شایستگی‌‌های رفتاری از شرایط محیطی، اهمیت بیشتر شایستگی‌‌های رفتاری و محیطی نسبت به شایستگی‌‌های فنی، به‌‌عنوان موضوعاتی مهم در تغییر الگوی مدیریتی به‌‌سمت نظم دوم مدیریت‌‌پروژه بوده است. همزمان ضرورت تغییرالگوی شایستگی‌‌های فنی به‌‌روش‌‌های مبتنی بر چابکی یک موضوع راهبردی است. در این شرایط، کنارگذاشتن ساختارهای معمول برنامه‌‌ریزی خطی و توجه به شایستگی‌‌هایی همچون کلان‌‌نگری، عارضه‌‌یابی مستمر، مدیریت در لحظه، خلاقیت و توان بالای حل‌‌مسأله و آمادگی ذهنی بالا، انعطاف‌پذیری، تعهد کاری و نتیجه‌‌محوری برای انجام پروژه‌‌های موفق ضروری به‌‌نظر می‌‌رسد.