آیندهپژوهی پارامترهای اقلیمی در مواجهه با مناطق شهری (نمونه موردی: شهر اصفهان)
نویسندگان
1 دانشیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری، شهرسازی و هنر، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد برنامهریزی شهری، دانشکده معماری، شهرسازی و هنر، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
3 دانشجوی کارشناسی ارشد برنامهریزی شهری، دانشکده معماری، شهرسازی و هنر، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
doi
10.30466/grfs.2023.54878.1017چکیده
تغییرات اقلیمی در ایران با افزایش ناهنجاریهای جوی نظیر بارش ناگهانی و سیلآسا، کاهش باران، افزایش متوسط دمای برخی شهرها و ایجاد خشکسالی گسترده همراه بوده است؛ بنابراین در این پژوهش سعی بر این است که تأثیر تغییرات اقلیمی بر شهرهای حساس به آب، بهخصوص شهر اصفهان، ارزیابیشده و نیز به پیشبینی این تغییرات پرداخته شود. روش تحقیق در این مقاله بر اساس هدف، کاربردی و نیز بر اساس ماهیت، اکتشافی میباشد. همچنین از مدل دمارتن برای سنجش ضریب خشکی اصفهان استفادهشده است. در ادامه با استفاده از مطالعات اسنادی و کتابخانهای و به کمک اطلاعات ایستگاههای سینوپتیک شهر اصفهان و با استفاده از نرمافزار SDSM ابتدا تأثیرات مهم اقلیم سنجیده شده و سپس به تأثیرات تغییرات اقلیمی بر این شهر در آینده نیز پرداختهشده است. یافتههای این پژوهش حاکی از آن است که شهر اصفهان به لحاظ آب و هوایی شرایط بسیار بحرانی را سپری میکند. اگر روند این تغییرات بهگونهای مهار نشود، در آیندهای نهچندان دور شاهد تغییرات عظیمی در شهر اصفهان خواهیم بود. با توجه به نتایج روش دمارتن، مشاهده میشود که اصفهان در محدوده خشک و بیابانی قرار داشته و تغییرات اقلیمی بهشدت بر آن تأثیرگذار است. علاوه بر این، نتایج بهدستآمده از شبیهسازیها در نرمافزار SDSM که با دادههای NCEP (بارش و دما) مورد ارزیابی قرار گرفت، نشان داد که شهر اصفهان تا سال ۲۰۵۰ شاهد گرم شدن ۲ درجه سانتیگرادی خواهد بود که این دما با تأثیرگذاری در کل شرایط جوی باعث بر هم خوردن الگوهای بارش و سایر متغیرهای ۲۶ گانه سازمان هواشناسی خواهد شد. این در حالی است که اگر تا سال ۲۰۵۰ تمهیداتی برای مهار افزایش دما (مبتنی برافزایش گازهای گلخانهای) اندیشیده نشده باشد، این افزایش روند صعودی به خود گرفته و تا ۴ درجه سانتیگراد در سال ۲۰۸۰ افزایش خواهد داشت.