بررسی تأثیر نرخ ترجیح زمانی بر استخراج منابع تجدیدناپذیر نفت و گاز در ایران

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد انرژی، دانشکده کسب و کار و اقتصاد، دانشگاه خلیج فارس

2 دانشیارگروه اقتصاد، دانشکدۀ کسب و کار و اقتصاد، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، (نویسنده مسئول).

doi
10.22034/pbr.2025.477762.1449
چکیده

در این پژوهش به بررسی تأثیر نرخ ترجیح زمانی بر روی استخراج منابع تجدیدناپذیر نفت و گاز در ایران طی سال‌های 1396-1346 پرداخته شده است. چون نرخ ترجیح زمانی یک مفهوم ذهنی و یک عامل غیرقابل مشاهده است، ازطریق عوامل تأثیرگذار بر آن احتساب شده است. برای رسیدن به این هدف، از روش تجزیه‌ و تحلیل معادلات ساختاری با شیوۀ حداکثر راست‏نمایی و نرم‌افزار آموس بهره گرفته شده است. یافته ‏های پژوهش نشان می دهد که رابطۀ بین نرخ ترجیح زمانی و استخراج منابع تجدیدناپذیر نفت و گاز در ایران، یک رابطۀ معنادار و مثبت است و استخراج گاز نسبت به نرخ ترجیح زمانی تأثیر بیشتری پذیرفته است. همچنین عواملی چون تولید ناخالص داخلی، نرخ تورم، نرخ بیکاری، امید به زندگی، انرژی تولیدی از سوخت‌های فسیلی و نرخ رشد شهرنشینی، دارای اثر مثبت و معناداری بر نرخ ترجیح زمانی هستند. در بین متغیرهای تأثیرگذار بر نرخ ترجیح زمانی، بیشترین تأثیر را نرخ رشد تولید ناخالص داخلی داشته است.