فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امکانات تکریمی صورت‏های زبانی خاص هستند که برای ابراز ادب به مصداق‏های اسمی یا مخاطبان رمزگذاری شده‏اند. بررسی انواع امکانات تکریمی در منشآت قائم‌مقام فراهانی (1386) در دورة قاجار انگیزة اصلی تدوین این پژوهش قرار گرفته است . پژوهش حاضر، توصیفی - تحلیلی و از نوع پیکره بنیاد می‏باشد .داده‏های پژوهش مشتمل بر 2221 واژة تکریمی است که از پیکرة پژوهش استخراج شده‏اند. این داده‏ها بر اساس الگوی  شیباتنی (2006) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. بر اساس این چارچوب نظری، امکانات تکریمی به چهار دسته تقسیم می‏شوند که عبارتند از «تکریمی‏های‏ارجاعی»، «تکریمی‏های‏مخاطب»، «زبان‏های اجتنابی» و «زیباسازی». بر اساس یافته‏های این پژوهش، مشخص گردید که تکریمی‏های ارجاعی در پیکرة مورد نظر از بسامد بیشتری بر‏خوردارند و تکریمی‏های مخاطب که ناظر بر استفاده از ادات، پیشوند و پسوند می‏باشد، در پیکرة پژوهش یافت نشد. یافته‏های این تحقیق نشان می‏دهد که علاوه بر طبقه‏بندی شیباتنی (2006)، تکریمی‏های توصیفی و دعایی را نیز می‏توان در زمرة دیگر امکانات تکریمی‏های ارجاعی زبان فارسی قرار داد. همچنین، در این پژوهش مشخص گردید که موقعیت اجتماعی، قدرت و رسمیّت در استفاده از امکانات  تکریمی در دورة قاجار تأثیر‏گذار بوده‏اند.