بررسی نشانه‌شناسانۀ کارکرد رفتارها و ارتباطات غیرکلامی در رمان «فرانکشتاین فی بغداد» اثر احمد سعداوی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

2 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

3 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

4 استاد گروه زبان و ادبیات عربی- دانشگاه تربیت مدرس- تهران

doi
10.30473/il.2020.52295.1359
چکیده

ارتباط غیرکلامی یکی از شاخه‌های نشانه‌شناسی است که انواع رفتارهای حرکتی افراد از جمله حالات چهره، حرکت‌های بدن، ژست‌ها و... را در برمی‌گیرد. پژوهش حاضر درصدد است با استفاده از روش نشانه‌شناسی، رمان «فرانکشتاین فی بغداد» اثر احمد سعداوی را از منظر نشانه‌های ارتباط غیرکلامی از جمله حالات چهره، حالات چشم، پیرازبان، اشیا، میزان فاصله و ... مورد بررسی قرار دهد. هدف این پژوهش معرفی، طبقه‌بندی، رمزگشایی و تحلیل انواع ارتباطات غیرکلامی در رمان‌ مذکور است تا نشان دهد که چگونه زبان بدن می‌تواند کارکردهایی مانند محبت، ترس، اضطراب، دروغ و ... را انتقال دهد و نیز نویسنده برای روایت رفتارهای غیرکلامی شخصیت‌ها از چه ابزارهایی بهره برده است. نتایج نشانگر آن است که سعداوی از حالت‌های مختلف دست، چهره و نوع نگاه کردن در کنار کارکردهای مربوط به آنها، بیشترین بهره را برده است. وی از این حالت‌ها برای بیان مواردی مانند ترس از وقوع امری عجیب، ترس، اضطراب و ناراحتی، کسب اطلاع و .... استفاده کرده است. در کنار این موارد، حالت‌ها و اندام‌های دیگری نیز در رساندن پیام‌های نویسنده دخیل هستند. همچنین بیشترین کارکردهای این پیام‌ها، کارکرد جانشینی است.