نقش قرض‌الحسنه در حمایت از کسب‌وکارهای نوپا و تقویت توسعه پایدار: بررسی تجربی 25 کشور

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فلسفۀ اقتصاد اسلامی، مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، قم، ایران.

doi
10.22034/pbr.2025.478229.1450
چکیده

کسب‌‏و‏کارها؛ به‌ویژه اگر بخواهند در تأمین سرمایۀ خود به اصول اخلاقی و منطبق با شریعت نیز پایبند باشند، با چالش ‏های مالی متعددی مواجه هستند. در این ارتباط، پژوهش حاضر به بررسی روش‌ها و فرصت‌های استفاده از وجوه قرض‌الحسنه به‌عنوان یک ابزار استراتژیک برای حمایت از کسب‏ و‏کارها و توسعۀ پایدار در شرکت‌های نوپا و در مراحل اولیۀ رشد و درنهایت سایر افراد نیازمند به این وجوه می‌پردازد. این مطالعه با استفاده از مفهوم قرض‎‌الحسنه که تأکید بر همبستگی اجتماعی و عدالت اقتصادی در اسلام دارد، برای افزایش انعطاف‌پذیری کارآفرینی و شیوه‌های تجاری پایدار در میان کسب‏ و‏کارهای نوپا چارچوبی مفهومی پیشنهاد می‌کند. نمونۀ نهایی پژوهش، شامل بیست‌وپنج کشور است که سال‌های 2013 تا 2022 را پوشش می‌دهد. بااین‏ حال، داده‌های برخی کشورها برای تمام سال‌های انتخاب ‏شده در دسترس نبوده و بنابراین پژوهش از یک دادۀ پانلی نامتوازن با 226 مشاهده ساخته شده است. یافته‌های پژوهش حاضر نشان می‌دهد که کشورهای تأمین‌کنندۀ وجوه قرض‌الحسنه نسبت به کشورهای دیگر دارای سطح بالاتری از رشد اقتصادی هستند؛ به‌علاوه، وجوه قرض‌الحسنه توانسته بر اصلی‌ترین شاخص‌های توسعۀ پایدار شامل: نسبت خط فقر، اتمام تحصیلات متوسطه، تنوع جنسیتی و استفاده از اینترنت، تأثیرات مثبتی داشته باشد که نشان از پتانسیل بالای قرض‌الحسنه در تقویت توسعۀ پایدار دارد.