پهنه‌بندی ژئوتکنیکی خاک شهر اهواز با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)

نویسندگان

1 گروه مهندسی عمران، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

2 گروه زمین‌‌شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

3 گروه مهندسی عمران، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

doi
10.22060/ceej.2023.21406.7709
چکیده

پژوهش حاضر با هدف پهنه‌بندی ژئوتکنیکی خاک شهر اهواز با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) انجام شد. با جمع آوری اطلاعات ژئوتکنیکی حاصل از 330 گمانه حفاری شده تا عمق 20 متری و با بکارگیری نرم‌‌افزار سیستم اطلاعات جغرافیایی (ArcGIS) پارامترهای ژئوتکنیک خاک در شهر اهواز پهنه‌‌بندی گردید. عوامل تاثیرگذار بر ظرفیت باربری خاک شامل چسبندگی خاک، زاویه اصطکاک داخلی و وزن مخصوص خاک جهت پهنه‌بندی انتخاب شدند. نقشه درون‌‌یابی پهنه‌‌بندی شده زاویه اصطکاک داخلی در شهر اهواز نشان داد که با افزایش عمق خاک، زاویه اصطکاک داخلی افزایش داشته است. با افزایش عمق، زاویه اصطکاک داخلی افزایش داشته است، بطوری که در عمق 10 متر، در اغلب گمانه‌‌های حفر شده در مناطق مذکور، میزان زاویه اصطکاک داخلی به 41 درجه افزایش داشته است. بطوریکه در در محدوده شمال‌‌شرق اهواز بیشترین میزان زاویه اصطکاک داخلی وجود ثبت شد. نتایج حاصل از نقشه پهنه‌‌بندی چسبندگی بر اساس گمانه‌‌های حفر شده نشان داد که ارتباط آماری بین این مولفه ژئوتکنیکی و افزایش عمق وجود ندارد. همچنین بررسی وزن مخصوص خاک بر اساس گمانه‌‌های حفر شده و نقشه درون‌‌یابی پهنه‌‌بندی شده در تحقیق حاضر نشان داد که با افزایش عمق خاک، میانگین وزن مخصوص افزایش معنی‌‌داری داشته است و از 1/6 درصد در عمق 2 متر به 47/9 درصد در عمق 10 متری رسیده است. بطور کلی این مولفه‌‌ها به ویژه وزن مخصوص، با تعیین ظرفیت باربری خاک مرتبط بوده می‌‌توان از آنها برای امکان‌‌سنجی انتخاب بهترین گزینه مکانی جهت احداث پروژه‌‌های خاص بهره‌‌گیری نمود.