فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر با هدف بررسی نگرش فارسی‌زبانان ساکن کرج به گونه‏های غیرمعیار زبان فارسی، با سنجش توانایی تشخیص گونه‌های محلی زبان فارسی شامل آبادانی، افغانی، شیرازی، کرمانی و یزدی، از منظر گویش‌شناسی ادراکی انجام شده است. اهمیت چنین پژوهشی در نقش آگاهی از نگرش گویشوران به تنوع‏های زبانی در موفقیت برنامه‏ریزی زبان است. متغیرهای ثابت پژوهش سن، جنسیت و تک‏زبانه یا دوزبانه بودن آزمودنی‌ها هستند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسش‌نامه‌ای محقق‏ساخته است که اطلاعات فردی، تشخیص گونۀ زبانی و نگرش‌ زبانی را دربردارد. نمونۀ مورد بررسی شامل 218 دانشجوی 18 تا 50 سال ساکن کرج است. نمونه‏گیری از دانشگاه‏های در دسترس به روش تصادفی از میان دانشجویانی انجام شد که که زبان فارسی معیار، زبان ارتباطی اصلی آنان بود. یافته‏ها نشان می‌دهد آزمودنی‏ها در تشخیص گونۀ یزدی موفق‏تر بوده‏اند. آزمودنی‏ها در توصیف گونه‌های زبانی مختلف از صفات مثبت و منفی متفاوتی استفاده کرده‏اند و درصد صفات منفی مربوط به گونۀ افغانی بیشتر از سایر گونه‌ها است. کمترین درصد مؤلفه‌های نگرشی مانند صمیمیت، تحصیلات و تشخص به گونه‌های افغانی و کرمانی مربوط است. متغیرهای اجتماعی سن و جنسیت بر نگرش فارسی‏زبانان دربارۀ گونه‌های مورد بررسی تأثیر معناداری دارند.