نقش کیفیت نهادی در اثرگذاری عملکرد لجسیتک بر سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی (رویکرد QARDL)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته علوم اقتصادی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

2 استادیار گروه اقتصاد، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

3 دانشیار گروه اقتصاد، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

doi
10.22034/pbr.2025.484855.1472
چکیده

هدف مقالۀ حاضر، تحلیل نقش کیفیت‌ نهادی در اثرگذاری عملکرد ‌لجستیک بر سرمایه‌گذاری ‌مستقیم ‌خارجی (FDI) ایران طی دورۀ 1401- 1386 است. با در‌نظرگرفتن سلامت سیستم حقوقی به ‏عنوان شاخص کیفیت ‌نهادی، برآورد الگو به‏ روش QARDL انجام شده است. بر‌اساس نتایج بلندمدت در سه کوانتایل پایین (0/25)، میانی (0/5) و بالایی (0/75)، عملکرد ‌لجستیک و سلامت سیستم حقوقی بر FDI اثر مثبت داشته‌اند؛ اما این اثر در کوانتایل‌های بالاتر بیشتر بوده ‌است. اثر متقاطع سلامت‌ سیستم حقوقی و عملکرد ‌لجستیک در تمام کوانتایل‌ها، منفی؛ اما در کوانتایل میانی و بالا، بزرگتر بوده ‌است. اثر ‌نهایی عملکرد ‌لجستیک بر FDI در بلندمدت نشان داده است که تاحد آستانۀ‌ 0/52در کوانتایل پایین، بهبود سلامت سیستم حقوقی به بزرگترشدن اثر مثبت عملکرد ‌لجستیک بر FDI می‌انجامد و زمانی‌که این شاخص از آستانۀ مذکور بیشتر شود، منجر به کاهش اثر عملکرد ‌لجستیک بر FDI می‌شود. اثر ‌نهایی برای کوانتایل میانی و بالا در بلندمدت حاکی از عدم وجود حد آستانۀ مشخص و وجود اثر مثبت در تمام سطوح سلامت سیستم حقوقی است. ضریب تصحیح ‌خطا نشان می‌دهد که در کوانتایل‌های پایین و میانی در هر دوره 10درصد و در کوانتایل بالا، 50درصد از عدم تعادل‌های کوتاه‌مدت به روند بلندمدت همگرا می‌شود. براساس آزمون والد در بلندمدت، اثر عملکرد ‌لجستیک و سلامت سیستم حقوقی در کوانتایل‌های مختلف نامتقارن بوده ‌است.