توزیع نسبت فداکاری خانوارها در ایران
نویسندگان
1 استاد اقتصاد، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
2 استادیار اقتصاد، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران، (نویسندۀ مسئول).
3 دانشجوی دکترای اقتصاد، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
doi
10.22034/pbr.2024.210257چکیده
بال (1994)، زیان تولیدی ناشی از اجرای یک سیاست تورمزدایی را نسبت فداکاری نامگذاری کرده است که به معنای درصد تولید ازدست رفته به ازای یک درصد کاهش در روند تورم است. تورم علاوه بر تولید، میتواند بهطور قابلتوجهی الگوی مصرف و توزیع هزینهها را نیز تحت تأثیر قرار دهد که این موضوع در جوامعی که درمیان دهکهای مختلف تفاوتهای درآمدی قابل ملاحظهای وجود دارد، از اهمیت بیشتری برخوردار است. بر این اساس، هدف اصلی این پژوهش، محاسبۀ نسبت فداکاری براساس نرخ تورم و سهم مخارج ناخالص سرانۀ هر دهک از مخارج ناخالص سرانۀ همۀ دهکها برای ایران طی دورۀ زمانی 1401-1363 است. بدین منظور، ابتدا دورههای کاهش تورم شناسایی شده و سپس، نسبت فداکاری هر دوره براساس تکنیک بال محاسبه میشود. نتایج نشان میدهند کاهش تورم براساس متوسط مقادیر نسبتهای فداکاری دهکهای مختلف در 6 دورۀ شناسایی شده، به شکل U وارون است؛ به طوریکه این نسبت برای دهکهای اول تا هفتم، مثبت و برای دهکهای هشتم تا دهم، منفی است. به عبارت دیگر، در دهکهای اول تا هفتم، کاهش تورم به طور متوسط با کاهش سهم مخارج ناخالص سرانۀ دهک موردنظر از مخارج ناخالص سرانۀ همۀ دهکها همراه است؛ ولی کاهش تورم در دهکهای هشتم تا دهم منجر به افزایش سهم مخارج ناخالص سرانۀ دهک موردنظر از مخارج ناخالص سرانۀ همۀ دهکها میشود. طبق نتایج، با اجرای سیاست تورمزدایی، بیشترین کاهش سهم مخارج، مربوط به دهک پنجم است و درمقابل دهک دهم بیشترین افزایش سهم مخارج را دارد.