تاثیر توسعه مالی و آلودگی محیطزیست بر تغییرات اقلیمی
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد اقتصاد، دانشگاه یزد، یزد، ایران
2 استادیار دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران
3 دانشیار دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران، (نویسندۀ مسئول).
doi
10.22034/pbr.2024.210262چکیده
نقش توسعۀ مالی به عنوان پیشنیازی برای رشد و توسعۀ اقتصادی بر آلودگی محیطزیست، دوگانه و مبهم باقی مانده است. همچنین تأثیر مستقیم توسعۀ مالی بر تغییرات اقلیم، به جز در تعداد محدودی از پژوهشهای خارجی بررسی نشده است. در همین راستا، پژوهش حاضر به بررسی همزمان تأثیر توسعۀ مالی و آلودگی بر تغییر اقلیم پرداخته است. دادههای اقتصادی، محیط زیستی و تغییر اقلیمی 99 کشور توسعهیافته و درحالتوسعه برای دورۀ زمانی 32 سالۀ 1990 تا 2021 جمعآوری و مدل رگرسیونی با روش پانل نامتوازن برآورد شده است. مدلهای برآوردی، تأثیر مثبت (و قوی) توسعۀ بخش بانکی و تأثیر مثبت (و ضعیف) توسعۀ بازار سهام بر میانگین دما را به عنوان شاخص تغییر اقلیم تأیید میکنند. همچنین تأثیر مثبت شاخصهای آلودگی بر میانگین دما تأیید میشود؛ البته طبق طبقهبندی اقلیمی دومارتن مشخص میشود که ارتباط میان آلودگی و میانگین دما در اقلیمهای مختلف متفاوت و پیچیده است. برای نمونه، تأثیر آنی آلودگی بر میانگین دما در اقلیمهای خشک و نیمه خشک و تأثیر تأخیری آن در اقلیمهای مرطوب و نیمه مرطوب نسبت به معتدل، بزرگتر است؛ درنتیجه، توسعۀ مالی هم به طور مستقیم و هم غیرمستقیم (ازطریق آلودگی)، موجب افزایش میانگین دما، به ویژه در اقلیمهای یادشده خواهد شد. اجرای سیاستهای مؤثر در جهت هدایت بخش مالی به تخصیص بهینۀ منابع مالی به صنایع مسئولیتپذیر اجتماعی، شرکتهای دارای تولید سبز (کمکربن)، پروژههای دوستدار محیطزیست و درمقابل، ایجاد محدودیت در تأمین مالی صنایع و پروژههای آلاینده، ضروری است.