مقایسۀ تطبیقی عنصر پیرنگ و معنا در دو روایت قدیم و جدید از داستان «دو کاج»
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بین المللی امام خمینی ره، قزوین، ایران.
2 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بین المللی امام خمینی ره، قزوین،ایران.
doi
10.22059/jlcr.2022.325347.1680چکیده
هدف این مقاله بررسی ساختار پیرنگ، واحدهای معنایی و عناصر زیبایی شناسانۀ پایان در دو روایت قدیم و جدید از داستان دو کاج در کتابهای فارسی -کلاس چهارم ابتدایی دهۀ شصت و پنجم امروزی- است. این روایت منظوم اثر محمدجواد محبت است که در کتاب فارسی چهارم ابتدایی دهۀ شصت با نام «دو کاج» و در کتاب فارسی پنجم امروزی با نام«کاجستان» آمده است و همسایگی دو کاج در کنار یکدیگر را روایت میکند؛ که ریشههای یکی از آنها بر اثر طوفان آسیبدیده و از همسایه میخواهد تا چند روزی او را تحملکند. در روایت«دو کاج»، کاج آسیبدیده توسط همسایه طرد میشود، ولی در روایت«کاجستان» مورد عنایت و لطف همسایه قرار میگیرد. حال سؤال اساسیای که پیکرۀ پژوهش حاضر را تشکیل میدهد، اینگونه مطرح میگردد که، تغییر پیرنگ و پایان در روایت جدید چگونه منجر به تولید معنایی فراگیر، زیبایی شناسانه و اخلاقمدارانه گردیده است؟ نتایج پژوهش حاضر نشان میدهد که اگرچه روایت جدید بازنویسی شدهای از روایت قدیم است، اما ساختار پیرنگ، وضعیت میانی و پایان آن به طریقی عوضشده که هم روایت در ردۀ روایتهایی با پایان خوب قرارگرفته و هم معنای آن زیبایی شناسانه، ماندگار و دلنشین بیان شده است.
