شناسایی و تحلیل پیشران‏های کلیدی مؤثر بر توسعة پایدار گردشگری روستایی با رویکرد آینده‏نگاری (مطالعة موردی: شهرستان نیشابور)

نویسندگان

1 دانش‏‌آموختة دکتری جغرافیا و برنامه‏‌ریزی روستایی، گروه جغرافیا، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

2 استادیار جغرافیا و برنامه‏‌ریزی روستایی، گروه جغرافیا، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

doi
10.22034/pbr.2024.429826.1394
چکیده

به‌‏دلیل ماهیت پایداری و پیچیدگی سیستم گردشگری و اثرپذیری بالای آن از روندها، اتفاق‏‌ها و تغییرات محیط پیرامون، شناسایی مهم‌ترین مؤلفه‌های مؤثر بر توسعة پایدار گردشگری روستایی شهرستان نیشابور با رویکرد آینده‌نگاری ضروری است. این پژوهش ازلحاظ هدف، کاربردی و ازنظر روش، توصیفی- تحلیلی است. جامعة آماری شامل 60 نفر از متخصصان و کارشناسان ارشد گردشگری روستایی است. در این مطالعه، 66 پیشران در چارچوب تحلیل محیطی PESTEL در سه سطح محلی، ملی و بین‏‌المللی شناسایی شده‌‏اند. از مجموع 66 پیشران، 16 پیشران به‏‌عنوان نیروهای محرّک در شش بعد شناسایی شدند. در بین عوامل سیاسی، تحریم‏‌های اقتصادی و سیاسی با میانگین اثرگذاری 4.68، در بین عوامل اقتصادی، نرخ بالای تورم و رکود اقتصادی طولانی‏‌مدت با 4.93، در بین عوامل اجتماعی، امنیت در مقاصد گردشگری روستایی با 4.70، در بین عوامل تکنولوژیک، ارتقاء کمیت و کیفیت دسترسی به ICT و امکانات مخابراتی با 4.57، در بین عوامل محیطی، اتخاذ سیاست‏‌های محیطی مناسب در مقاصد گردشگری روستایی با تأکید بر گردشگری پایدار با 4.97 و در بین عوامل قانونی، توجه ویژة سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به روستاهای مقصد/هدف گردشگری با 4.73 به‏‌عنوان مهمترین پیشران‏‌های مؤثر بر توسعة پایدار گردشگری روستایی شناسایی شدند. بی‏شک موفقیت در دستیابی به اهداف همه‏‌جانبة گردشگری پایدار روستایی شهرستان نیشابور در آینده، وابسته به تعامل مؤثر بین پیشران‌‏های کلیدی به‏‌صورت سیستماتیک است تا تعادل و پایداری طولانی‏‌مدت را در همة ابعاد و سطوح تضمین کند.