اولویت‌بندی طرح‌های ناتمام آزادراهی کشور با مدل تصمیم‌گیری چندمعیاره (MCDM) و فرآیند تحلیل شبکه‌ای (ANP)

نویسندگان

1 دانشیار، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، دانشکدۀ عمران، معماری و هنر.

2 استادیار، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، دانشکدۀ عمران، معماری و هنر.

3 دانشجوی دکتری مهندسی عمران، مدیریت ساخت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات.

doi
10.22034/pbr.2024.377375.1302
چکیده

این مقاله برگرفته از یک پژوهش کاربردی- توسعه‌‏ای است که با هدف ارائة مدلی مناسب برای تصمیم‌‏گیری و اولویت‏‌بندی طرح‌‏های ناتمام آزادراهی کشور، با توجه به محدودیت منابع مالی، انجام گرفته است. مسئلة اساسی پژوهش با این پرسش آغاز می‏‌شود که با ابتنا به اسناد فرادستی نظام و شرایط خاص داخلی و خارجی، با چه معیارها و مدل‏‌هایی می‌‏توان نسبت به اولویت‏‌بندی مناسب طرح‌‏های ناتمام آزادراهی کشور تصمیم‏‌گیری کرد؟ روش پژوهش، تحلیلی- کمّی و شیوة جمع‌‏آوری اطلاعات در آن، کتابخانه‌‏ای و میدانی است؛ به‏‌طوری‏‌که ابتدا با بررسی اسناد فرادستی و مرور پژوهش‏‌های انجام‌‏یافته، معیارهای مناسب برای اولویت‏‌بندی طرح‏‌ها، شناسایی و سپس مجموعة معیارها و زیرمعیارها در یک ماتریس جمع‌‏آوری می‏‌شوند. در ادامه، ازطریق مصاحبه با خبرگان به‌‏روش دلفی و وزن‏‌دهی هریک از معیارها، ماتریس موزون معیارها شکل می‏‌گیرد. درنهایت با فرموله‏‌کردن هریک از معیارهای موزون و تجزیه و تحلیل شبکه‌‏ای (ANP) با نرم‌‏افزار Super Decision و کاربرد مدل‏‌های تصمیم‌‏گیری چندمعیاره (MCDM)، سوپرماتریس طرح‌‏های اولویت‏‌بندی‏‌شدة آزادراهی کشور نتیجه‌‏گیری و برای اجرا آماده می‌‏شود. با استفاده از این ماتریس، اولویت هریک از طرح‏‌های آزادراهی به‏‌صورت تک‏‌معیاره یا چندمعیاره تعیین می‏‌شود. از دیگر یافته‌‏های این پژوهش، امکان طراحی مگاماتریس برای تمامی طرح‌‏های عمرانی اولویت‌‏بندی‏‌شدة کشور است.