بودجه‌‎بندی کارآمد در دولت مبتنی بر هوش مصنوعی در آیندة ایران: سناریوها، سیاست‏‌ها و اقدامات

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی- سیاست‏‌گذاری بازرگانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 استادیار، گروه استراتژی و سیاست‏‌گذاری کسب‏‌وکار، دانشکدة مدیریت کسب‌‏وکار، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22034/pbr.2024.205536
چکیده

بودجه‌بندی دولتی نقشی حیاتی در تحقق اهداف اقتصادی و اجتماعی کشورها دارد. با گسترش فناوری‌های نوین، به‌ویژه هوش مصنوعی، امکانات جدیدی برای بهبود فرآیندهای مالی و بودجه‌ای فراهم شده است. هوش مصنوعی، با قابلیت‌های پیشرفته در تجزیه و تحلیل داده‌ها و پیش‌بینی نیازها، می‌تواند در تخصیص منابع به افزایش دقت و کارآمدی کمک کند. این تکنولوژی‌ها نه‏‌تنها باعث تحول در فرآیندهای موجود هستند؛ بلکه می‌توانند شفافیت و پاسخگویی در امور مالی دولتی را هم به‏طور قابل توجهی بهبود ببخشند. هدف این مطالعه به دو بخش تقسیم می‏شود: اول، ارزیابی کارآیی استفاده از فناوری‌های هوش مصنوعی مانند شبکه‌های عصبی و الگوریتم‌های ژنتیکی در بهینه‌سازی تخصیص منابع بودجه‌بندی دولتی؛ دوم، تعیین تأثیر این تکنولوژی‌ها بر شفافیت و پاسخگویی فرآیندهای بودجه‌بندی به‏‌منظور افزایش مشارکت و اعتماد عمومی. این مطالعه از روش ترکیبی استفاده کرده است. تجزیه و تحلیل داده‌ها ازطریق مدل‌سازی سناریو و شبیه‌سازی‌های مختلف بااستفاده از نرم‌افزار مولتی‌پل انجام شده است. همچنین، مصاحبه‌ها و پرسشنامه‌هایی با خبرگان در حوزه‌های مرتبط ترتیب داده شده تا از چالش‌ها و فرصت‌های موجود درک بهتری به‌‏دست آید. یافته‌ها نشان می‌دهد که استفاده از هوش مصنوعی می‌تواند به‌‏طور قابل توجهی در افزایش دقت، شفافیت و کارآیی بودجه‌بندی دولتی مؤثر باشد. هوش مصنوعی این امکان را فراهم می‌آورد که سیاست‌گذاران بتوانند تخصیص منابع را براساس داده‌هایی دقیق‌تر و پیش‌بینی‌های بهینه تنظیم کنند.