رایاجنگهای مختلکنندۀ زیرساختهای حیاتی بهمثابۀ جنایت جنگی
نویسندگان
1 دانشآموختۀ دکتری حقوق کیفری و جرمشناسی، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
2 دانشیار، گروه حقوق کیفری و جرمشناسی، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
doi
10.30513/cld.2024.6134.2005چکیده
متناظر با گسترش استفاده از فضای سایبر، رایاجنگها نیز بهعنوان ابزاری برای اعمال قدرت علیه کشورهای مختلف گسترش یافتهاند و اعمال محدودیتهای حقوقی بر آنها ناگزیر شده است. در پهنۀ حقوق کیفری بینالمللی، وضع محدودیتهای حقوق جنگ بر رایاجنگهای غیرمشابه با جنگهای سنتی، با چالشهایی مواجه است، زیرا مقررات مربوط به حقوق جنگ و جنایات جنگی متناسب با جنگهای سنتی وضع شدهاند. این در حالی است که رایاجنگهای مختلکنندۀ زیرساختهای حیاتی گونهای از رایاجنگهایند که بدون ایجاد آثار فیزیکی مشابه با جنگهای سنتی و صرفاً با ایجاد آثار غیرفیزیکی بر زیرساختهای حیاتی یک کشور، یارای ایجاد آثاری شدیدتر از جنگهای سنتی دانسته میشوند. بر این اساس، این پژوهش با استفاده از روش توصیفی - تحلیلی و با گردآوری مطالب با روش کتابخانهای، میکوشد تا به این سؤال اصلی پاسخ دهد که در چهارچوب مقررات موجود در اساسنامۀ رم و خصوصاً مادۀ 8 آن در خصوص جنایات جنگی، آیا با استفاده از رایاجنگهای مختلکنندۀ زیرساختهای حیاتی، امکان وقوع جنایت جنگی وجود دارد یا خیر، و نهایتاً بر این نظر است که با اتخاذ رویکردی پویا از مفهوم «شدت» در استنباط از مقررات موجود، میتوان قائل به امکان وقوع مخاصمۀ سایبری و جنایت جنگی از رهگذرِ ایجاد اختلالهای شدید در زیرساختهای حیاتی شد، هرچند این رویکرد در مواجهه با زیرساختهای حیاتی سایبری با کاربرد دوگانه، با چالش مواجه خواهد بود.