توانمندسازی دولت در سیاست‏‌های حوزة سرمایه‏‌گذاری خارجی: کاربرد رویکرد PDIA برای اقتصاد ایران

نویسندگان

1 دانش‌‏آموختة دکتری اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

doi
10.22034/pbr.2024.205540
چکیده

مسئلة سرمایه‌‏گذاری خارجی، جذب و رونق آن باتوجه به ضرورتی که برای رشد و توسعة اقتصادی دارد، همواره یکی از مسائلی بوده که دغدغة سیاست‌‏گذاران و دولت‏‌مردانِ ایران بوده است. در این راستا، دولت‏‌های مختلف بدون توجه لازم به قابلیت محیط اجرایی، اقدام به تصویب قوانین جدید، تزریق سرمایه‌‏های فیزیکی و انسانی فراوان در بخش عمومی و ترسیم اهداف و چشم‏‌اندازهای آرمانی می‏‌کنند که این موضوع نه‌‏تنها دستاورد قابل‏‌ملاحظه‌‏ای به‏‌همراه نداشته؛ بلکه ازطریق تحمیل وظایف طاقت‏‌فرسا بر محیط اجرایی، ظرفیت آن را مستهلک کرده است. بدین‏‌منظور مطالعة حاضر بااستفاده از رویکردی نوین؛ یعنی انطباق رفت و برگشتی مسئله‏‌محور (پدیا) نشان می‏‌دهد که نامناسب‌‏بودن پارادایم دولت نسبت به مسئلة سرمایه‌‏گذاری خارجی و تأکید بر راه‏‌حل‏‌محوری، تمرکز بر به‏‌کارگیری بهترین سرمش‏‌های تجربه‌‏شده در کشورهای دیگر، عدم درک مشترک بوروکرات‏‌ها از ظرفیت دولت، عدم توجه به بافت محلی و چگونگی تعامل بازیگران حاضر در عرصة کنش و عدم توجه اصلاح‌گران به ساختارهای اختیار، از مهم‏ترین دلایل ریشه‌‏ای قابلیت اجرایی ضعیف در حوزة سرمایه‏‌گذاری خارجی هستند. براساس نتایج حاصله، دولت باید مسئله‏‌محور باشد و از راه‏‌حل‌‏محوری اجتناب کند و هنگام سیاست‏‌گذاری به بافت محلی و کنشگران حاضر در عرصة کنش، توجه اساسی داشته باشد. لذا این مقاله، ضرورت به‌‏کارگیری راه‌کارهای مختلف هنگام رویارویی با چالش‏‌های مختلف را برجسته می‏‌سازد و به سیاست‏‌گذاران پیشنهاد می‌‏دهد هنگام تنظیم دستور کارهای سیاستی به توانایی محیط اجرایی نیز توجهی اساسی داشته و تنظیم و تدوین سیاست‏‌ها بر این مبنا باشد.