فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در وقوع ریسک‌های ژئومکانیکی در معادن زیرزمینی نه یک فاکتور به‌تنهایی، بلکه مجموعه‌ای از فاکتورها در ارتباط با یکدیگر عمل می‌کنند. لذا انتخاب یک روش استخراج زیرزمینی مناسب و مطالعه ارتباط و اندرکنش موجود میان فاکتورهای ژئومکانیکی و زمین‌شناسی موثر در آن، قبل از شروع معدنکاری، می‌تواند در بیشینه‌سازی سود و بازیابی از منابع معدنی، افزایش بهره‌وری و کاهش هزینه‌های تولید و افت ماده معدنی و در نهایت ایجاد یک محیط ایمن برای معدنکاران در زیر زمین بسیار مفید باشد. لذا با توجه به اهمیت موضوع، در این تحقیق با کاربرد روش دیمتل فازی به تحلیل ساختار حاکم بر پارامترها از دیدگاه اثرگذاری و چگونگی روابط آنها با یکدیگر و هم‌چنین بررسی اهمیت هر یک از آنها پرداخته شد. برای اجرای این تکنیک، ابتدا پرسشنامه‌هایی طراحی و در میان متخصصان توزیع و سپس 18 پرسشنامه برای ارزیابی پارامترها دریافت شد. در نهایت با اجرای این روش، بردارهای برتری (R+C) و ارتباط (R-C) و درنتیجه میزان اهمیت، اثرگذاری و اثرپذیری برای هر یک از پارامترها محاسبه شد. نتایج حاصل از تحقیق نشان می‌دهد که شاخص‌های‌ فاصله‌داری ناپیوستگی‌ها و سپس ساختارهای اصلی زمین‌شناسی کانسار (درزه‌ها و ناپیوستگی‌ها، گسل‌ها، صفحات ضعیف و دایک‌ها)، تاثیرگذارترین و امتیاز رده‌بندی توده‌سنگ و مدول تغییر شکل‌پذیری توده‌سنگ به ترتیب تاثیرپذیرترین فاکتورها هستند. نمودار علّی ترسیم شده برای پارامترهای مؤثر در فرآیند انتخاب روش‌های استخراج زیرزمینی و وقوع ریسک‌های ژئومکانیکی در معادن زیرزمینی نیز نشان می‌دهد که پارامتر امتیاز رده‌بندی توده‌سنگ دارای بیشترین مقدار برتری است و از این‌رو دارای بیشترین اهمیت در بین سایر پارامترها می‌باشد.