بلایای طبیعی، جهانی‏ شدن، توسعۀ مالی و نابرابری درآمد در ایران

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علوم اقتصادی، دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی‏‌ارشد اقتصاد نظری، گروه علوم اقتصادی، دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

3 پسادکتری، گروه علوم اقتصادی، دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

4 استادیار، گروه علوم اقتصادی، دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

doi
10.22034/pbr.2024.198799
چکیده

هدف اصلی این مطالعه بررسی چگونگی تأثیر بلایای طبیعی بر نابرابری درآمدی در ایران در طی دورۀ 1400‏-‏1359 است. هدف فرعی این پژوهش بررسی همزمان اثر نامتقارن شاخص‏‌های توسعۀ مالی و جهانی‌‏شدن بر نابرابری درآمدی است. برای انجام پژوهش از روش رویکرد خودرگرسیون با وقفه‌‏های گستردۀ غیرخطی (NARDL) استفاده شده است. بر اساس نتایج در کوتاه‏‌مدت و بلندمدت ضریب بلایای شدید طبیعی، شاخص جهانی‏‌شدن، تولید ناخالص داخلی و نرخ تورم اثر مثبت و معناداری بر نابرابری درآمدی دارند. ضریب شاخص آموزش، مجذور تولید ناخالص داخلی و شاخص توسعۀ مالی اثر منفی و معناداری بر نابرابری درآمدی دارند. نتایج رابطۀ درجۀ دوم نابرابری درآمد و رشد اقتصادی در این مطالعه فرضیۀ کوزنتس را تأیید می‏‌کند. همچنین، نتایج، اثر نامتقارن توسعۀ مالی و جهانی‏‌شدن بر نابرابری درآمدی را تأیید می‏‌کند. بر طبق نتایج این مطالعه افزایش تعداد حوادث شدید طبیعی، فرایند جهانی‏‌شدن و کاهش توسعۀ مالی سبب افزایش نابرابری درآمدی در ایران می‌‏شود.