توصیف وضعیت موجود و ارائۀ راهکارهای توسعۀ فرهنگ بیمۀ کشاورزی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مطالعات نظری علم، فناوری و نوآوری، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران، ایران.

doi
10.22034/pbr.2024.440408.1404
چکیده

با توجه به جایگاه صنعت بیمه در توسعۀ اقتصادی و اجتماعی، بدون شک وجود زیربناهایی برای گسترش آن در سطح جامعه نیاز است که در این مسیر جایگاه فرهنگ به‌عنوان عاملی برای درونی‌کردن بیمه برای افراد جامعه مطرح می‌شود. پژوهش حاضر به ارائۀ توصیفی عمیق از وضعیت موجود بیمۀ کشاورزی از دید کشاورزان، مطلعان کلیدی و جامعه‌شناسان حوزه‌های روستایی و توسعه، و همچنین به ارائۀ راهکارهای توسعۀ فرهنگ بیمۀ کشاورزی پرداخته است. مصاحبه با مشارکت‌کنندگان با حداکثر تنوع، با استفاده از نمونه‌گیری نظری و افرادی با سطح تحصیلات، سن و تخصص‌های گوناگون انجام شده است. ازاین‌رو، با 30 نفر از کشاورزان، صاحب‌نظران حوزۀ کشاورزی و بیمه و متخصصان حوزۀ جامعه‌شناسی مصاحبه شده است. بنابراین، از دستیابی به توصیف وضعیت موجود نیازمند تحلیل راهکارهای رسیدن به وضعیت مطلوب هستیم که بسیاری از این راهکارها، زمینه‌های اجتماعی و فرهنگی را تشکیل می‌دهند. یافته‌ها نشان داد ضعف مسئولیت‌پذیری بیمه، سازوکار پرداخت، نگرش، ضعف تعهد نهادهای مسئول و بی‌انگیزگی درونی کشاورز ضعف‌های موجود بیمۀ کشاورزی از دید مطلعان کلیدی را تشکیل می‌دهند. ازاین‌رو، راهکارهای بیمه‌‌ای، اجتماعی و فرهنگی به‌منظور دستیابی به وضعیت مطلوب در این زمینه ارائه شده است. عوامل فرهنگی مؤثر در توسعۀ فرهنگ بیمۀ کشاورزی؛ تقویت اخلاق حرفه‌ای، احساس ارزشمندی شغلی و آگاهی‌بخشی به افراد است. دوراندیشی مسئولان، تقویت اعتماد اجتماعی نهادی میان کشاورزان و بیمه، آگاهی‌بخشی مستمر و از درون جامعه، بهره‌گیری از شبکه‌های اجتماعی به‌عنوان رسانه‌های مورد استفاده توسط همۀ افراد جامعه و همچنین تقویت و استفاده از ظرفیت گروه‌های مرجع را از عوامل اجتماعی مهم در تقویت و توسعه بیمۀ کشاورزی دانسته‌اند. راهکارهای بیمه‌‌ای شامل این موارد است: عمل به تعهدات، پوشش بیشتر خسارات، تنوع رویکرد پرداخت هزینۀ بیمه، نیازسنجی دقیق، برآورد و پرداخت به‌موقع خسارات، همکاری نهادهای ذیربط، تعدیل نسبت هزینه به فایده، سهولت دسترسی، افزایش تعداد و گسترش دانش کارشناسان، هوشمندسازی برآورد خسارت، افزایش تعرفه، شفافیت و عدالت در پرداخت.