تأثیر بودجه بر رشد اقتصادی و توزیع درآمد: یک تجزیه‌وتحلیل استانی

نویسندگان

1 استادیار، عضو هیئت‌علمی گروه اقتصاد دانشکدۀ اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 استادیار، عضو هیئت‌علمی گروه اقتصاد دانشکدۀ اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

3 کارشناسی‌ارشد اقتصاد، گروه اقتصاد دانشکدۀ اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.22034/pbr.2024.393396.1325
چکیده

بودجه‌ریزی در اقتصاد ایران با چالش­‌های متعددی مواجه است. به‌طورکلی، بودجۀ دولت به دو بخش درآمدی و هزینه‌­ای تقسیم می‌­شود که بخش مصارف آن در بودجۀ عمومی دولت، به سه قسمت اعتبارات هزینه‌ای، تملک دارایی‌های سرمایه‌ای و تملک دارایی‌های مالی طبقه‌بندی می­‌گردد. دو بخش مصارف هزینه‌ای و مخارج عمرانی، سهمی بالغ‌بر ۹۰ درصد از مصارف بودجۀ عمومی دولت را تشکیل می‌دهند. در مقالۀ حاضر، با استفاده از مبانی نظری و مطالعات تجربی مبتنی بر رهیافت داده­‌های ترکیبی، طی دورۀ زمانی ۱۳۸۷- ۱۳۹۶ تأثیر ۴ امور اعتبارات هزینه‌ای و تملک دارایی‌های سرمایه‌ای (اقتصادی، رفاهی، آموزشی و سلامت) در استان‌های مختلف، بر رشد اقتصادی استانی و ضریب جینی، موردبررسی قرار می­‌گیرد. مهم‌ترین ویژگی این مقاله که سبب تمایز آن از سایر مطالعات پیشین در این حوزه می‌شود، استفاده از داده‌های مصارف نهایی بودجه، در دو بخش اعتبارات هزینه و تملک دارایی‌های سرمایه‌ای به‌تفکیک استانی است. نتایج نشان می‌دهد که مخارج عمرانی نسبت به مخارج هزینه‌ای، تأثیر بیشتری بر روی رشد اقتصادی داشته‌اند. مصارف امور رفاهی در بخش اعتبارات هزینه‌ای، به کاهش فاصلۀ طبقاتی کمک کرده است و همچنین برخلاف انتظار، توافق برجام، باتوجه‌به نداشتن تأثیر بر روی اشتغال، نتوانسته باعث بهبود فاصلۀ طبقاتی در اقتصاد گردد.