یک قرن توسعۀ اقتصادی: ارزیابی حکمرانی نظام برنامه‌ریزی توسعۀ ملی در ترکیه

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مهندسی صنایع، دانشکدۀ فناوری‌های صنعتی، دانشگاه صنعتی ارومیه، ارومیه، ایران .

doi
10.22034/pbr.2023.189441
چکیده

ترکیه یکی از کشورهای باسابقه در زمینۀ برنامه‌ریزی توسعه است. ریشۀ برنامه‌ریزی توسعه با برنامه‌های توسعۀ صنعتی دهۀ 1930، شروع آن با تدوین برنامه‌های توسعۀ پنج‌سالۀ اوایل دهۀ 1960 و تکامل آن نیز، با پروگرام‌های میان‌مدت سه‌ساله و برنامه‌های راهبردی اوایل قرن بیست‌و‌یکم بوده است. هدف اصلی این پژوهش، مطالعۀ سیر تحولات نظام برنامه‌ریزی توسعه با روش تاریخی و اسنادی و همچنین، ارزیابی حکمرانی برنامه‌ریزی توسعه، با رویکرد سیستمی است. با رویکرد سیستمی، قصد داریم که با شناسایی مؤلفه‌ها و عناصر نظام برنامه‌ریزی، تعاملات و روابط اجزای سیستم را برای حصول اهداف بررسی نماییم. ارزیابی الگوی حکمرانی نظام برنامه‌ریزی نشان می‌دهد که سیستم برنامه‌ریزی توسعه در ترکیه پویا بوده است و طی ‌صد سال گذشته، با اصلاحات ساختاری، تکامل پیداکرده است. نظام برنامه‌ریزی توسعۀ ملی در این کشور، چندسطحی بوده است و شامل برنامه‌های توسعۀ بلندمدت پنج‌ساله، پروگرام‌های میان‌مدت سه‌ساله، برنامه‌های مالی میان‌مدت سه‌ساله، برنامۀ سرمایه‌گذاری یک‌ساله، برنامۀ سرمایه‌گذاری ریاست‌جمهوری و برنامه‌های راهبردی سازمان‌هاست که باهم ارتباط نظام‌مند دارند.