بررسی ارتباط بین منابع و مصارف بودجه در ایران

نویسندگان

1 عضو هیئت‌علمی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، تهران، ایران

2 عضو هیئت‌علمی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22034/pbr.2023.189742
چکیده

اتخاذ سیاست مالی مناسب، مستلزم فهم درست ارتباط بین منابع و مصارف بودجۀ دولت است. کاهش عواید نفتی، دولت را بر آن داشته است تا ازطریق افزایش مالیات‌ها، برای کاهش کسری بودجه و برقراری تراز بودجه‌ای اقدام کند. هدف اصلی این مطالعه، بررسی ارتباط بین درآمدها و هزینه‌های دولت، ضمن ارزیابی سیاست‌های جاری دولت و ارائۀ توصیه‌های سیاستی سازگار برای کاهش کسری بودجه و رفع ناترازی منابع و مصارف بودجه است. در این پژوهش، رابطۀ پویا و اثرات متقابل بین منابع دولت و مصارف دولت، با استفاده از مدل تصحیح خطای بُرداری (VCM)، آزمون شده است. نتایج نشان از تأیید فرضیۀ درآمد ـ هزینه برای ایران داشت. پیامد سیاستی این فرضیه برای ایران این است که درآمدهای مالیاتی بالاتر، منجر به مخارج بالاتری می‌شود که می‌تواند، علاوه بر ناکامی دولت در رفع کسری بودجه، باعث افزایش نرخ تورم و توهم مالی شود؛ بنابراین، تلاش دولت باید درجهت اصلاحات مناسب در مخارج عمومی همراه باشد تا امکان سرمایه‌گذاری‌های مولد، و درنتیجه رشد اقتصادی پایدار حاصل شود. با افزایش رشد اقتصادی در بلندمدت، امکان افزایش درآمدهای مالیاتی، به‌منظور جبران کسری بودجه نیز، وجود خواهد داشت.