آسیب‌شناسی و ارائۀ راهبردهای تحقق الزامات استقرار زیرساخت داده مکانی (SDI) در مدیریت یکپارچۀ حریم کلان‌شهر تهران

نویسندگان

1 استاد گروه تخصصی جغرافیا، دانشکدۀ ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری تخصصی رشتۀ جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 استادیار گروه تخصصی جغرافیا، دانشکدۀ ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22034/pbr.2023.377709.1296
چکیده

حریم‌های پیراشهری، بر اثر ناملایمات اقتصادی و مدیریتی، کیفیت مطلوب و زیست‌پذیری خود را از دست داده‌اند. امروزه، برنامه‌ریزی و سازمان‌یابی فضایی، بدون‌ وجود سامانه‌های یکپارچۀ مکانی غیرممکن است. زیرساخت داده مکانی (SDI) می‌تواند، با ایجاد فراداده، استانداردسازی و تدوین سیاست‌های به اشتراک‌گذاری داده، منجر به مدیریت یکپارچۀ داده‌های مکان‌محور و کاهش موازی‌کاری در مدیریت یکپارچۀ حریم کلان‌شهر تهران شود. لیکن، عوامل متعدد درونی و بیرونی، اجرای آن را با مشکل مواجه ساخته‌اند. پژوهش پیشِ‌رو، با نگرشی آسیب‌شناسانه و بهره‌گیری از روش تکافت (SWOT) و روش فرآیند تحلیل شبکه (ANP)، با هدف یافتن راهبردهایی اثربخش برای تحقق الزامات استقرار SDI تعریف شد. این پژوهش کاربردی، ضمن تحلیل محتوای کیفی، با استفاده از نظرات خبرگان، میزان تأثیر هریک از عوامل درونی و بیرونی آسیب‌زا را در سه بُعد ساختاری، محتوایی و مدیریتی شناسایی و سپس، میزان اهمیت راهبردها را محاسبه نمود. سه راهبرد «1. پژوهش در جهت افزایش بهره‌وری در استقرار SDI، 2. استقرار ژئوپورتال به‌منظور ارتقای وضع موجود مدیریت داده‌ها، به‌دلیل تنوع داده‌های موضوعی حریم و 3. توسعۀ نیروی انسانی و بهره‌گیری از روش‌های نوین، درجهت کاهش اتلاف منابع مالی، در ایجاد سامانه‌های موازی و کم‌بازده»، مهم‌ترین راهبردهای منتج از این پژوهش شناخته شدند.