اولویتبندی صنایع ایران براساس شاخصهای جهش اقتصادی
نویسندگان
1 استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 دانشجوی دکتری، دانشکدۀ اقتصاد، دانشگاه مازندران، مازندران، ایران.
4 استادیار گروه مدیریت و اقتصاد سلامت، دانشکدۀ پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی آجا، تهران، ایران.
doi
10.22034/pbr.2023.386558.1313چکیده
چگونگی دستیابی به رشد اقتصادی پایدار، بهویژه در کشورهای درحالتوسعه، همواره یکی از موضوعات مورد بحث در پژوهشهای اقتصادی بوده است و اقتصاددانان تلاش میکنند تا عامل جهانشمولی برای رشد اقتصادی بیابند. نظریۀ جهش اقتصادی در چارچوب مکتب شومپیتری، با تکیه بر تجربۀ توسعۀ اقتصادی کشورهای شرق آسیا، همچون کرۀجنوبی و چین، چارچوبی برای تبیین این رشد و توسعه ارائه داده است. گزینش صنایع، بهعنوان یک پرسش مهم در جستجوی مسیر گذار از کشوری فقیر به کشوری غنی، ازآنجهت اهمیت دارد که تمامی بخشها، ازنظرِ امکان ورود، برابر نیستند و کشورهای عقبتر، باید بهدنبال نقاط ورود مناسب باشند. از مطالعۀ مبانی نظری و ادبیات پژوهشی رویکرد شومپیتری، چهار شاخص چرخۀ عمر فناوری، ماژولار بودن فناوری، میزان دانش صریح و درجۀ انتقال فناوریِ نهفته استخراج شده است که بهمثابه چارچوبی برای اولویتبندی و انتخاب صنایع سازگار با رویکرد جهش، موردِ استفاده قرار گرفتند. این شاخصها، با روش تحلیل سلسلهمراتبی، وزندهی شده است و از میان صنایع بورسی کشور با روش پرامیتی، 3 صنعت اولویتدار، بهترتیب ذیل بهدست آمدهاند:صنعت کامپیوتر و الکترونیک؛ ابزارپزشکی، اپتیکی و اندازهگیری؛ خودرو و ساخت قطعات. یافتههای این مطالعه میتواند به عنوان چارچوبی برای تعیین صنایع منتخب در برنامه هفتم توسعه و سند سیاست صنعتی کشور مورد استفاده قرار گیرد.
