هزینه‌های عمومی آموزش متوسطه و نرخ ثبت‌نام مدارس: رویکرد میانگین گروهی تجمیع‌شدۀ پانلی

نویسندگان

1 دکترای اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و مدیریت، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

doi
10.22034/pbr.2023.387231.1314
چکیده

سیستم آموزشی در برخی کشورهای درحال‌توسعه، ازجمله ایران، گران، ناکارآمد و ضعیف است که سطح موفقیت سیستم آموزشی آنها را تضعیف می‌کند. ازاین‌رو، این مطالعه، با هدف بررسی رابطه بین هزینه‌های آموزش متوسطه و حضور در مدرسه در استان‌های ایران، طی سال‌های 1385 تا 1398 انجام شده ‌است. برآوردهای بلندمدت، با استفاده از آزمون میانگین گروهی تجمیع‌شدۀ پانلی (Panel PMG)، نشان می‌دهد که هزینه‌های عمومی آموزش متوسطه، درآمد خانوار، شهرنشینی، هزینه‌های عمومی سلامت و نسبت دانش‌آموز به معلم، در توضیح تغییرات حضور در مدرسه از نظر آماری، معنادار هستند. ضریب متغیّر اصلی پژوهش، یعنی مخارج عمومی آموزش دارای علامت مثبت، معنی‌دار و ناچیز است که سبب کاهش کیفیت خدمات آموزشی ارائه شده در مدارس، و درنتیجه کاهش نتایج آموزشی خواهد شد. به‌طورکلی، نتایج نشان داد که وضعیت سهم وزارتخانۀ آموزش‌وپرورش از بودجۀ عمومی دولت، و تولید ناخالص داخلی، رضایت‌بخش نیست و با این وضعیت، دستیابی به عدالت آموزشی، امکان‌پذیر نخواهد بود. هدف‌گذاری آموزش متوسطه با تخصیص بیشتر بودجۀ آموزش‌وپرورش، درصورتی مهم است که کشور دسترسی به آموزش متوسطه را گسترش دهد؛ میزان ترک تحصیل و تکرار پایه را کاهش، و نرخ ثبت‌نام را افزایش دهد. علاوه‌براین، مسئولان مدرسه باید از مهارت‌های مالی و اداری لازم، برای دریافت، توزیع و استفادۀ بهینه وجوه، برخوردار باشند.