عوامل نهادی مؤثر بر سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و معاهدات سرمایه‌گذاری دوجانبه

نویسندگان

1 گروه اقتصاد، واحد نراق، دانشگاه آزاد اسلامی، نراق، ایران.

doi
10.22034/pbr.2023.392560.1323
چکیده

مطالعۀ حاضر، با هدف بررسی عوامل نهادی مؤثر بر معاهدات سرمایه‌گذاریِ دو یا چندجانبه در راستای سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی صورت گرفته است. این پژوهش ازنظرِ هدف، کاربردی و ازلحاظِ روش، یک تحقیق توصیفی و همبستگی است. جهت آزمون عملی و تجربی فرضیه‌ها، داده‌های 42 کشور، در دورۀ زمانی 1385 تا 1400، به‌عنوان نمونۀ پژوهش، با تکنیک PPML و استفاده از نرم‌افزار 13 Eviews در چارچوب مدل جاذبه، در نظر گرفته شد؛ بنابراین، سؤال پژوهش، چیستی آثار عوامل نهادی مؤثر بر معاهدات سرمایه‌گذاری دو یا چندجانبه، در راستای سرمایه‌گذاری مستقیم است. نتایج تحقیق نشان داد که معاهدات سرمایه‌گذاری، تأثیر مثبت و معنی‌داری بر سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی دارد، هرچند این تأثیر، در بین کشورهای درحال‌توسعه بیشتر خواهد بود. عواملی همچون زبان مشترک، ظرفیت بازار و بُعد فاصله نیز، تأثیر معنی‌داری دارند؛ اما متغیرهای جمعیت و همسایگی به غیر از جفت کشورهای درحال‌توسعه، عامل موثری برای جریان سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی نیستند. به‌طورکلی، بررسی تجربی نشان داد که معاهدۀ سرمایه‌گذاری دوجانبه، به‌عنوان یک دستگاه سیگنال‌دهنده عمل نموده و این پیام را به سرمایه‌گذاران خارجی منتقل می‌کند که کشور میزبان در حفاظت از سرمایه‌گذاری آنها جدی است.