تاثیر افزودنی‌‌های زئولیت و سیمان بر رفتار مکانیکی و شاخص واگرایی خاک رسی

نویسندگان

1 گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران ، ایران

3 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران ، ایران

doi
10.22060/ceej.2023.22162.7916
چکیده

خاک‌های واگرا عموما دارای پتانسیل بالای انقباض و تورم، نفوذپذیری کم و مقاومت اندک در برابر فرسایش بوده و لذا از نوع خاکهای مسئله دار شناخته می شوند. در این تحقیق تغییر در پتانسیل واگرایی به روش تثبیت شیمیایی با سیمان و جایگزینی بخشی از سیمان با زئولیت (به عنوان یک افزودنی دوستدار محیط‌‌زیست) در تثبیت نوعی خاک رس مورد ارزیابی قرار گرفته است چرا که استفاده از سیمان مشکلات زیست محیطی متعددی دارد. نتایج این بررسی نشان داد با جایگزینی بخشی از سیمان با زئولیت، حداکثر وزن مخصوص خشک افزایش و رطوبت بهینه کاهش می‌‌یابد که روند متفاوتی در مقایسه با تثبیت سیمانی است. همچنین رفتار نمونه در آزمایش تک محوری تحت تاثیر درصد جایگزینی سیمان با زئولیت است. نتایج آزمایش هیدرومتری مضاعف نیز نشان داد ترکیب 5 % سیمان و جایگزینی 30 % زئولیت پتانسیل واگرایی خاک را کاهش می‌‌دهد. همچنین در آزمایش‌‌های ته‌‌نشینی مشاهده شد با افزایش نسبت جایگزینی زئولیت، میزان ته‌‌نشینی افزایش می‌‌یابد که با کاهش ضخامت لایه دوگانه رس قابل توجیه است و کاهش پتانسیل واگرایی را تایید می‌نماید. آنالیزهای ریزساختاری SEM  نیز بیانگر تشکیل ژل کلسیم سیلیکات هیدراته در مخلوط بوده که باعث بهبود مشخصات مکانیکی و مقاومتی و کاهش پتانسیل واگرایی خاک رس متورم‌‌شونده شده است.