زمان بندی روزانه اتاق های عمل در شرایط عدم قطعیت با رویکرد بهینه‌سازی مبتنی بر شبیه‌سازی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، دانشگاه اصفهان.

2 استادیار، دانشگاه اصفهان.

doi
چکیده

زمان ­بندی اتاق ­های عمل نقش مهمی در افزایش بهره‌وری آن­ها و کاهش هزینه­ های بیمارستان­ ها دارد. به­ علت عدم­ قطعیت‌های مختلفی که در فعالیت‌های اتاق عمل وجود دارد، این مسئله می ­تواند بسیار چالش‌برانگیز باشد. در این پژوهش مسئله زمان‌بندی روزانه اعمال جراحی در 3 مرحله آماده‌سازی جراحی، جراحی و ریکاوری و با در­نظر­گرفتن کلیه محدودیت­ های واقعی بیمارستان‌های آموزشی- درمانی بررسی شده است. این مسئله به تعیین توالی، زمان شروع هر یک از اعمال جراحی و تخصیص منابع موردنیاز در هر مرحله با هدف کمینه­ کردن مجموع زمان بیکاری و اضافه‌کاری اتاق‌های عمل در شرایط عدم­ قطعیت در مدت‌زمان عمل­ های جراحی می­ پردازد. با توجه به عدم­ کارایی روش­ های حل دقیق در حل مسائل برنامه­ریزی احتمالی بزرگ، در این پژوهش یک رویکرد بهینه ­سازی مبتنی بر شبیه ­سازی برای رویارویی با عدم ­قطعیت ارائه شده است. بدین منظور یک الگوریتم مورچگان دوسطحی با شبیه­ سازی ترکیب شده است. الگوریتم ارائه‌شده در حل تعداد متعددی از مسائل واقعی از بیمارستان آموزشی ـ درمانی هاشمی­ نژاد تهران با مجموعه­ ای از سناریوهای تصادفی تولیدشده، آزمون شده است. تحلیل نتایج نشان می‌دهد در شرایط عدم­ قطعیت، ارزش جواب حاصل از روش ترکیبی پیشنهادی بیش از 75 درصد است. نتایج نمایانگر کارایی الگوریتم پیشنهادی در حل مسائل دنیای واقعی است.