واکاوی مسائل توسعۀ دانش‌بنیان در ایران با تأکید بر نوآوری

نویسندگان

1 استادیار، دکتری شهرسازی، عضو هیئت‌علمی مرکز پژوهش‏‌های توسعه و آینده‏‌نگری، سازمان برنامه و بودجۀ کشور، تهران، ایران.

2 کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی شهری، پژوهشگر مرکز پژوهش‏‌های توسعه و آینده‌‏نگری، سازمان برنامه و بودجۀ کشور، تهران، ایران.

3 دکتری اقتصاد شهری و منطقه‌‏ای، پژوهشگر مرکز پژوهش‏‌های توسعه و آینده‌‏نگری، سازمان برنامه و بودجۀ کشور، تهران، ایران.

4 کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی منطقه‌ای، پژوهشگر مرکز پژوهش‌‏های توسعه و آینده‌‏نگری، سازمان برنامه و بودجۀ کشور، تهران، ایران.

doi
10.22034/pbr.2023.363595.1277
چکیده

این مطالعه با هدف واکاوی مسائل توسعۀ دانش‌بنیان، با تأکید بر نوآوری در ایران، انجام‌ شده است. به‌منظور شناسایی روابط علی و معلولی مسائل و ریشه‌ها، از طریق نظر اجماعی گروه کانونی، از فنون استخوان ماهی، پنج چرا، تحلیل مضمون و ماتریس تحلیل اثرات متقابل مسائل و ریشه‏ها در ایران استفاده‌شده است و پس از شناسایی میزان اهمیت مسائل و ریشه‌ها، اولویت‌بندی آنها انجام گردید.نتایج مؤید آن است که مسئولیت‌پذیری پایین دستگاه‌های اجرایی متولی در توسعۀ فناوری و نوآوری، سنتی بودن زنجیرۀ کارآفرینی و ضعف بسترهای کسب‌وکار در حوزۀ دانش‌بنیان، بیشترین اثرگذاری را روی مسائل دانش‌بنیانی دارد. علاوه‌براین، نبودِ شایسته‌سالاری، ناکارآمدی مدیریتی، انتفاع برخی مسئولان در حفظ وضع موجود، و ضعف در آموزش‌های پایه، بیشترین اثرگذاری را بر ریشه‏های مسائل دانش‌بنیانی داشته است و به‌عنوان علت‌العلل ریشه‏های مسائل توسعۀ دانش بنیان در ایران با تأکید بر نوآوری شناسایی شدند. نتایج مؤید آن است که مسئولیت‌پذیری پایین دستگاه‌های اجرایی متولی در توسعه فناوری و نوآوری در کشور، سنتی بودن زنجیره کارآفرینی و ضعف بسترهای کسب‌وکار در حوزه دانش‌بنیانی به عنوان بیشترین عامل اثرگذار بر روی مسائل دانش‌بنیانی است. علاوه بر این، عدم شایسته‌سالاری، ناکارآمدی مدیریتی، انتفاع برخی مسئولان در حفظ وضع موجود، و ضعف در آموزش‌های پایه بیشترین اثرگذاری را بر ریشه‌های مسائل دانش‌بنیانی داشته است و به عنوان علت العلل ریشه‌های مسائل توسعه دانش بنیان در ایران با تأکید بر نوآوری شناسایی شدند.