واگذاری تعیین کیفر به قانونگذار از منظر آموزه‌های روان‌شناسی

نویسندگان

1 استاد گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران (استاد راهنما و نویسنده مسئول)

2 دانشیار گروه حقوق، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.

3 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی،گروه حقوق،واحد مشهد،دانشگاه آزاد اسلامی،مشهد،ایران

4 استادیار گروه حقوق، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

doi
10.30513/cld.2023.5209.1850
چکیده

مجازات و قدرت به‌عنوان دو نهاد اجتماعیِ برخاسته از رفتار انسان، در روند تعاملی متقابل با یکدیگر قرار دارند. در این تعاملِ دوسویه، قدرت تعیین‌کنندۀ مجازات، و مجازات تعیین‌کنندۀ دامنۀ قدرت است. قدرت سیاسی، قانونگذار را به‌عنوان نهاد تعیین‌کنندۀ کیفر در اختیار دارد. بنابراین سطح بالایی از مداخله در تعیین واکنش کیفری را به خود اختصاص می‌دهد. لکن عوامل روان‌شناختی وجود دارد که جامعه را به سمت مطالبۀ این واکنش‌ها از سوی یک مقام مافوق سوق می‌دهد. واگذاری تعیین کیفر به قانونگذار، نیاز به زنجیره‌ای از علل پیشین دارد. بخش عمده‌ای از این عوامل به درون فرد و فطرت واکنش‌طلب آدمی بازمی‌گردد و بخش دیگر، عوامل بیرونی است که بر تمایل او به سرکوب افراد خطاکار می‌افزاید. لکن این زنجیره عوامل، چگونه نقش خود را ایفا می‌کنند؟ تحقیق حاضر سعی دارد علاوه بر بررسی اِعمال قدرتِ مستقر در مجازات، به عوامل زمینه‌ساز مطالبۀ واکنش کیفری که منشأ درونی دارند و برخاسته از فطرت انسان هستند، نظر افکند.