بررسی تحولات واکنشهای کیفری بدنی در جامعه افغانستان از منظر جامعهشناسی فرهنگی
نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق جزا و جرمشناسی دانشگاه فردوسی مشهد
2 استاد گروه حقوق جزا و جرمشناسی دانشگاه فردوسی مشهد
3 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرمشناسی دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.30513/cld.2024.5428.1888چکیده
کاهش کیفرهای بدنی خشونتآمیز، فرایندی است که در اکثر کشورها شکل گرفته یا در حال شکل گرفتن است. افغانستان نیز از این قاعده مستثنا نیست و طی نیم قرن اخیر، دگرگونیهای زیادی در خصوص کیفرهای بدنی به وجود آمده است. این دگرگونیها متأثر از عوامل متعددی است که تحولات فرهنگی ـ اجتماعی یکی از مهمترین عوامل آن محسوب میشود. پژوهش حاضر به هدف بررسی تحولات کیفرهای بدنی در افغانستان انجام شده و تلاش نموده به این مسئله پاسخ دهد که از بعد جامعهشناسی فرهنگی، این فرایند چطور قابل تحلیل است. در این پژوهش، عوامل، زمینهها و تأثیر تحولات فرهنگی بر تحولات مجازاتهای بدنی با استفاده از روش تحقیق تحلیلی ـ توصیفی مورد بررسی قرار گرفته است. برای این منظور، ابتدا گزارشهای تاریخی مجازاتهای بدنی توصیف شده و سپس چگونگی فرایند تحول و گذار از مجازاتهای بدنی به مجازاتهای انضباطی مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج بهدستآمده بیانگر آن است که یکی از دلایل مهم تحولات واکنشهای کیفری بدنی در جامعه افغانستان، گذار از فرهنگ تکساختی مبتنی بر هنجارهای سنتی قبیلهای ـ مذهبی به فرهنگ چندساختی است. نماد ظاهری و مادی این تحول فرهنگی، حذف عملی اجرای کیفر شلاق و کاهش کیفر اعدام تعزیری است. ضمن اینکه تحولات ساختار سیاسی نیز در فراهمسازی زمینه این تحول فرهنگی، نقش مثبتی داشته است.