تلفیق ادبیات با نقاشی به شیوة مارسل پروست مطالعة پیوند ادبیات با نقاشی در رمان در جستجوی زمان از دست رفته اثر مارسل پروست با تأکید بر مجلد طرف خانه‌ سوان

نویسندگان

1 معاون آموزشی و سرپرست معاونت پژوهش و فن‌آوری دانشکده هنر دانشگاه شاهد عضو هیئت علمی دانشکده هنر دانشگاه شاهد

2 دانشکده هنر دانشگاه شاهد

doi
10.22059/jor.2017.62712
چکیده

هرگاه صحبت از تلفیق ادبیات با نقاشی است، حضور ادبیات و نقاشی را در کنار یکدیگر شاهد بوده‌ایم. مثل تلفیق ادبیات با نقاشی در تصویرسازی یک کتاب ادبی یا در نگارگری. اما تلفیقی که مارسل پروست از این دو ارائه می‌دهد، متفاوت است. سراسر رمان در جستجوی زمان از دست رفته پر از نقاشی است، بی‌آن‌که حتی یک تصویر در کل کتاب چاپ شود. او بدون آن‌که تصویری فیزیکی در رمانش ارائه دهد، ادبیات را با نقاشی‌های شناخته‌شده‌ای تلفیق می‌کند و متن را به آن‌ها ارجاع می‌دهد و رابطه‌ای بینامتنی میان آن‌ها برقرار می‌سازد تا قوة تصویرساز مخاطب را در کنترل خویش درآورد. پروست با این رویکرد قصد دارد هنگامی که رمانش خوانده می‌شود، راه "خیال آزاد" بر مخاطب بسته باشد و مخاطب تقریباً همان چیزی را در ذهنش تصویر کند که پروست آن را می‌خواهد. این مقاله از نظر ماهیت و روش، توصیفی-‌تحلیلی بوده و بر پایة آراء «لوران ژنی» در باب بینامتنیت و به ویژه «کلاژ بینامتنی» بنا گردیده است.