بررسی تغییر سرمایه‌گذاری در دارایی‌ها در واکنش به تغییر رشد اقتصادی

نویسندگان

1 استادیار اقتصاد، گروه نظام های نوین برنامه‏‌ریزی، بودجه‏‌ریزی و مدل‏‌سازی، مرکز پژوهش‏‌های توسعه و آینده‏‌نگری، تهران، ایران.

2 استادیار اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

doi
10.22034/pbr.2023.355076.1255
چکیده

مطالعۀ حاضر به دنبال بررسی چگونگی تحول سبد دارایی‌های افراد جامعه، با درجات متفاوت ریسک‌پذیری، درنتیجۀ تغییر نرخ رشد اقتصادی است. برای‌این‌منظور، با در نظر گرفتن 7 طبقه دارایی، شامل زمین، مسکن، سهام، سپرده‌های بانکی، ارز، اوراق مشارکت و طلا ، اطلاعات مربوط به قیمت آنها، از سال 1370 تا 1400، از سایت بانک مرکزی و مرکز آمار، استخراج گردید. برای بررسی چگونگی شکل‌گیری سبد بهینه، برای افراد با درجات متفاوت ریسک‌پذیری، پس از محاسبۀ بازدهی، بازدهی انتظاری، ریسک دارایی‌ها و ضرایب هم‌بستگی بین بازدهی آنها، با به‌کارگیری مدل میانگین‌ـ‌واریانس (مدل مارکویتز) و استفاده از نرم‏افزار Matlab، ترکیب بهینه برای کل دوره استخراج گردید. در انتخاب ترکیب دارایی‌ها، اهداف سرمایه‌گذاری، خصوصیات شخصی فرد، مانند ریسک‌پذیری، آشنایی با دوره‌های رونق ورکود دارایی‌های مختلف و ارتباط آنها با یکدیگر، باید مورد توجه قرار گیرد. به منظور بررسی تغییر ترکیب دارایی‌ها درنتیجۀ تغییر رشد اقتصادی، نرخ رشد اقتصادی در دو دوره (نرخ رشد اقتصادی بالا و نرخ رشد اقتصادی پایین) و افراد در سه سطح از ریسک (ریسک‌پذیری پایین، متوسط و بالا) طبقه بندی و ترکیب دارایی‌ها، در دوره‌های ذکرشده، محاسبه گردید. نتایج حاصل از برآورد مدل و تجزیه‌وتحلیل آماری نشان می‌دهند که طی کل دوره، زمین، سپرده‌های بانکی و ارز هیچ سهمی از سبد بهینه را به خود اختصاص نمی‌دهند. برای افراد با درجات ریسک‌پذیری پایین، متوسط و بالا، به‌ترتیب، اوراق مشارکت با 69 درصد، مسکن با 35 درصد و سهام با 68 درصد بیشترین حجم از سبد بهینۀ دارایی را تشکیل می‌دهند. همچنین، تجزیه‌وتحلیل آماری برای دوره‌های متفاوت رشد، حاکی از این است که در دورۀ با نرخ رشد اقتصادی بالا، برای افراد با درجۀ ریسک‌پذیری پایین، متوسط و بالا، به‌ترتیب، اوراق مشارکت با 65 درصد و اوراق مشارکت با 62 درصد و مسکن با 64 درصد بالاترین ضریب اهمیت و برای دورۀ با نرخ رشد اقتصادی پایین، افراد با ریسک‌پذیری پایین، متوسط و بالا، به‌ترتیب، اوراق مشارکت با 76 درصد، اوراق مشارکت با 34 درصد و سهام با 65 درصد، با بیشترین سهم در سبد دارایی حضور دارند. مقایسۀ ترکیب دارایی‌ها و وزن آنها، نشان از نبود چسبندگی دارایی‌ها و ضریب اهمیت آنها در سبد بهینه، در دوره‌های متفاوت رشد اقتصادی است. ریسک سبد دارایی در دورۀ رشد اقتصادی بالا، نسبت به دورۀ رشد اقتصادی پایین، برای افراد با درجات متفاوت ریسک‌پذیری، کمتر است.