فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مفهوم توسعه، از جنبه‌های گوناگون اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و در دهه‌های اخیر انسانی، زیست‌محیطی و پایداری قابل بررسی است. هدف این است که ازطریق رویکرد توسعۀ اجتماعی و با دو مفهوم حق توسعه و رفاه اجتماعی، الگو، شاخص و متغیّرهای توسعۀ اقتصادی و اجتماعی ایران شناسایی شوند. حق توسعه، به‌عنوان مفهوم محوری، ارتباط سازندۀ جامعه و حاکمیت را پدیدار می‌سازد تا آگاهی و مشارکت عمومی در انتخاب الگو و به دنبال آن، ضمانت‌های قانونی و الزام‌های حقوقی، برای تحقق توسعه در زیست اجتماعی، مورد ادعا قرار گیرد. بااستفاده‌از روش فراترکیب از 78 مقالۀ‌ تولید‌شدۀ منتخب در پنج سال اخیر، 44 الگو به‌دست آمد که غالباً به این موضوع می‌پردازند که توسعه چیست و چه الزاماتی دارد؛ بعد از بیان انواع الگوهای پیشنهادی، الگوی محافظه‌کارانۀ رفاه اجتماعی برنامه‌های توسعۀ اقتصادی‌ـ‌اجتماعی ایران تشریح و ارتباط آن با سیاست‌های کلان مشخص شد. توسعه همانا، حقی است که جزئی از حقوق بشر و حقوق اساسی انسان است و مانند آزادی، عدالت و برابری امری بدیهی است. یافته‌ها نشان می‌دهد که اراده و الزامی به تحقق اهداف پایدار و آینده‌نگر نیست و مدیریت و برنامه‌ریزی سازگار با ساختار اجتماعی و کارآمد، جایگاهی ندارد؛ درنتیجه، تا به امروز، کنش‌های توسعه‌مداری، ایستا، واکنشی و چندگانه بوده‌ و منجر به نوع خاصی از تضاد سیستمی درون‌زا در ساختار اجتماعی شده‌اند.