بررسی رابطۀ مخارج بودجۀ عمومی بر روی عملکرد دولت، با استفاده از دادۀ تابلویی (1368-1398)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، رشتۀ علوم اقتصادی، گرایش توسعۀ اقتصادی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک، استان مرکزی، ایران.

2 استادیار دانشکدۀ مدیریت دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک، گروه اقتصاد، استان مرکزی، ایران.

3 دانشیار دانشکدۀ مدیریت و اقتصاد، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران.

doi
10.22034/pbr.2023.367388.1285
چکیده

یکی از سؤالات مهم سیاست‌گذاری مالی دولت، بررسی میزان اثرگذاری مخارج عمومی دولت، بر روی عملکرد دولت است. با جمع‌آوری داده‌های میزان اختصاص و هزینه‌کرد منابع عمومی دولت، در امور و فصول مختلف، و همچنین خروجی عملکرد دولت، به تفکیک فصول، از سال 1368 تا 1398، در قالب یک مدل اقتصادسنجی تابلویی پویا، به این سؤال پاسخ داده شده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که میزان اثرگذاری، در طول زمان، متفاوت بوده است و شاهد نوعی وقفه در عملکرد، نسبت به تغییرات در هزینه‌کرد هستیم. با لحاظ وقفۀ خروجی، به عنوان متغیّر مستقل در یک مدل تابلویی پویا، و با استفاده از روش‌های آرلانوـ‌‌باند و بلاندل‌ـ‌باند مشاهده شد که اثرات تأخیری مخارج، عمدتاً از مسیر تغییر در خروجی سنوات قبل، در سال بعدی منعکس می‌شوند. درعین‌حال، همچنان میزان اثرگذاری هم‌زمان مخارج بر خروجی، بین 0٫01 تا 0٫03 درصد، تأثیرگذار است. این تحقیق نشان می‌دهد، برای حصول خروجی مناسب در عملکرد دولت، تنظیم برنامه‌های میان‌مدت و برنامه‌ریزی برای اعطای اعتبارات، در قالب یک برنامۀ میان‌مدت، ضروری است و باید از اختصاص بودجه به‌صورت صلاحدیدی و خارج از برنامه اجتناب کرد.