ارزیابی روش ترکیبی دکانولوشن – الگوریتم ژنتیک در استخراج نمودار زمان-مساحت

نویسندگان

1 گروه مهندسی عمران، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

2 گروه مهندسی عمران، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران

3 گروه مهندسی عمران، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 گروه مهندسی عمران، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

doi
10.22060/ceej.2023.21068.7663
چکیده

رواناب را می‌توان به صورت ساده، حاصل رفتار حوضه در برابر رخداد بارش باران دانست. تحقیقات مختلفی به منظور استحصال روش مناسب در تعیین رفتار و تعیین دقیق‌‌ترین پاسخ از حوضه صورت پذیرفته است. در اکثر این تحقیقات، مدل‌‌های مورد استفاده، از جمله مدل‌‌های مبتنی بر موج سینماتیک، نیاز به داده‌‌های ورودی با جزییات زیاد همچون مشخصات پوشش، مقدار شیب، رطوبت پیشین و نفوذپذیری خاک در حوضه دارد. لذا در این تحقیق با هدف تسهیل در استخراج پاسخ هیدرولوژیک حوضه، یک مدل استخراج نمودار زمان-مساحت به روش بهینه‌‌سازی با بهره گیری از روش دکانولوشن و الگوریتم ژنتیک ارایه شد و نتایج آن در حوضه‌‌های تئوریک و واقعی مورد ارزیابی قرار گرفت. در مدل این تحقیق مجموعه رخداد‌‌های بارش و هیدروگراف مشاهداتی متناظر در قالب ماتریس به عنوان ورودی مدل فراخوانی شده سپس با اجرای دکانولوشن و بهره‌گیری از الگوریتم ژنتیک، مجموعه نمودارهای زمان-مساحت متناظر حاصل شد. نتایج نشان داد که دقت مدل این تحقیق در برآورد پاسخ یک حوضه تئوریک فرضی، 99 درصد بوده در حالی که روش مستقیم برابر 74 درصد بوده است. دقت مدل در برآورد پاسخ حوضه هندسی وی-شکل و حوضه واقعی والنات گالچ به مقدار میانگین 99 درصد رسید. از این رو با توجه به کارایی مدل معرفی شده این تحقیق در تعیین نمودار زمان-مساحت حوضه وی-شکل، پیش بینی می‌گردد می‌تواند در سایر حوضه‌‌ها مورد استفاده قرار گیرد.